عبدی بیگ شیرازی (921-988ق) از نویسندگان و مورخان دوره شاه طهماسب صفوی و شاه اسماعیل دوم است که تا کنون کمتر نق وی در تاریخ نگاری دوره صفوی مورد کنکاش قرار گرفته است. شناخت اهل علم و دانش ازوی وآثارش تنها به کتاب تکلمه الاخبار محدود شده، به همین جهت وی را در درجه نخست وقایع نگار سیاسی قلمداد کرده اند. درحالی که با بررسی نوشته ها و نسخه ای خطی عبدی بیگ، ابعاد بسیار مهم دیگری از نقش نام برده در تحول تاریخ نگاری دوره صفویه نمایان می شود. در پیوند با موضوع و با عنایت به سایر آثار و نسخه های خطی – تاریخی عبدی بیگ از جمله صریح الملک در تاریخ اقتصادی و اجتماعی شهرهای ایران، دیباچه البیان در احوال اسماعیلیان، کتاب طهماسبیه در شرح حال شاه طهماسب، مقتبس در احوال پیامبر اکرم(ص) و نوشته منظوم و ادبی وی از جمله فردوس نامه و فردوس العارفین در تاریخ ایران پیش از اسلام، مظهر الاسرار در زکر حوادث دوره شاه اسماعیل دوم و دسته بندی ها و درگیریهای خونین پس از مرگ شاه طهماسب، آیین اسکندری در وصف اهمیت شناخت بناها، عمارت ها، و باغهای تاریخی قزوین و بعضی شهرهای ایران، دوحه الازهار و صحیفه الاخلاص با محتوای ادبی و تاریخی می توان به نقش بی بدیل عبدی بیگ شیرازی به عنوان آغاز کننده تحول تاریخنگاری صفویه از رویکردی صرف سیاسی به رویکردی اجتماعی پی برد. امر مهمی که در آن دوره پی گیری نشد به طور کلی از لحاظ روش شناسی عبور عبدی بیگ از وقایع سیاسی به تاریخ نگاری اجتماعی و حتی اقتصادی، پیوند تاریخ با ادبیات و استفاده از قالب ادبیات منظوم برای معرفی و شناخت پادشاهان، طبقات مختلف اجتماعی، عمارت ها و باغهای تاریخی شهرهای مختلف ایران در عصرصفویه، تسلط به مفرده نویسی، سیاق و استفاده از اصطلاحات مالی در تاریخنگاری و عنایت ویژه به تاریخ نگاری شهری و در حیطه بینش شناسی پرداختن به سطوح مختلف طبقات پایین جامعه، پرداختن به اسنادبنجاق های موقوفات، قباله های املاک، خردی دکان، حمام ها، مزارع، زمین مزروعی، و مراجع حکومتی به دلیل اشتغال وی در مناصب دولتی و نگرش اجتماعی به تاریخ مهمترین مولفه های تاریخ نگری عبدی بیگ هستند که نه تنها در آن به تاریخ امور مالی دوره صفویه توجه شده است بلکه باعث عبور تاریخ نگاری وی از وقایع نگاری سیاسی (رانکه ای) به تاریخ نگاری اجتماعی (آنالی) شده است
