1405/02/20

سید محمد طاهری مقدم

مرتبه علمی: استادیار
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت:
دانشکده: ادبیات و علوم انسانی
اسکولار:
پست الکترونیکی: mtaheree [at] yaoo.com
اسکاپوس:
تلفن:
HIndex:

مشخصات پژوهش

عنوان
بررسی کارکردهای آشکار و پنهان ساواک ایلام و پیامدهای اجتماعی آن (1357-1340)
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
ساواک، رژیم پهلوی، ایلام، نجف، موساد
سال 1403
مجله فرهنگ ایلام
شناسه DOI
پژوهشگران سید محمد طاهری مقدم

چکیده

چکیده سازمان اطلاعات و امنیت کشور، یکی از ارگان‌هایی بود که در دوره پهلوی با الگوبرداری از سازمان‌های اطلاعاتی غرب و به ویژه موساد و سیا شکل گرفت و دفاتر خود را در تمام مناطق کشور فعال نمود. یکی از مناطقی که ساواک با استفاده از تجهیزات پیشرفته فعالیت گسترده‌ای در آن‌جا آغاز نمود، ایلام بود. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با بهره‌گیری از اسناد منتشر نشده و مصاحبه با صاحب‌نظران و انقلابیون دهه‌ی 1350 در پی یافتن پاسخ برای این سوالات است که دلایل توجه ویژه‌ی ساواک به ایلام چه بود؟ و کارکردهای ساواک در این منطقه چه بود؟ یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که موقعیت جغرافیایی ایلام برای فعالیت درون‌مروزی و برون‌مرزی از دلایل توجه ویژه ساواک به ایلام بوده است. ساواک ایلام دارای کارکردهای چندگانه‌ی منطقه‌ای، ملی و بین‌المللی بوده است. ساواک از یک سو با نظارت دقیق بر فعالیت‌های مردم ایلام و ایجاد فضای رعب و وحشت تلاش کرد تا هرگونه فعالیت بر علیه رژیم پهلوی را سرکوب کند و با دستگیری، زندان و تبعید بسیاری از انقلابیون ایلام فشارهای زیادی به خانواده‌های آن‌ها وارد آورد. از سوی دیگر به واسطه‌ی موقعیت جغرافیایی مناسب ایلام با شهرهای مذهبی عراق و به ویژه نجف، موقعیت و فعالیت‌های امام خمینی را رصد کرده و گزارشات آن را به مرکز ارسال می‌نمود. علاوه بر این، در این زمان که اسرائیل درگیر جنگ با اعراب بود، ساواک ایلام با همکاری موساد پایگاهی جاسوسی برای این کشور ایجاد کرده بود که تحرکات کشورهای عربی منطقه را به اسرائیل مخابره می‌کرد.