دوره قاجار مدت زمانی حدودا صد و سی ساله است که طی آن، دودمان قاجار از سال ۱۱۷۵ تا ۱۳۰۴ هجری شمسی بر ایران حاکم بودند. یکی از شیوخ برجسته دوره قاجاریه، شیخ احمد روحی است. روحی عالم، فقیه و از فعالان فرقه ازلیه دوره قاجار بود. وی همچنین یکی از بنیانگذاران جنبشهای ضد استعمار و ضد استبداد در دوران قاجار نیز بوده است. از اینرو هدف مطالعه حاضر، بررسی نقش شیخ احمد روحی در تحولات سیاسی و اجتماعی ایران در دوره قاجاریه بود. سوال اصلی پژوهش حاضر عبارت است از« شیخ احمد در تحولات سیاسی و اجتماعی ایران در دوره قاجاریه چه نقشی داشت؟ محقق با توجه به ماهیت موضوع پژوهش، از روش توصیفی – تحلیلی بهره برده است.یافته های این پژوهش نشان می دهد که روحی در ترویج افکار آزادی خواهی بسیار کوشید و در زمان قاجار و در جنبش های آزادی خواهی تحولاتی عمیقی به واسطه تلاش های وی رخ داد. همچنین روحی در زمان ها و مکان های مختلف، دیدگاه های مختلفی نسبت به دین اسلام و مسائل دیگر داشته است. برای مثال وی که در جاهایی مخالف اسلام بوده و آن را دین عربی دانسته، در جای دیگر اندیشه اتحاد اسلام و اصلاح طلبی را مطرح می کند و مردم را به پاسداری از دین و پایبندی به اعتقادات اسلامی دعوت می کند.
