محسن توکلی

در سالهای اخیر، وقوع زمین لغزشها در مناطق مختلف کشور به دلایل گوناگون از جمله تغییر در استفاده از زمین و ا حداث جاده افزایش یافته است . از این رو بررسی و تحقیق در خصوص این پدیده، ارزیابی عوامل موثر و همچنین شناسایی مناطق حساس برای پیشگیری یا اجتناب از خسارات ناشی از آن به خوبی احساس می شود . به همین منظور تحقیق حاضر در حوزه سد ایلام با مساحتی حدود 476 کیلومتر مرب ع انجام گرفت . در مراحل اولیه این تحقیق پس از بررسیهای میدانی، 7 عامل سنگ شناسی، شیب دامنه، جهت دامنه، فاصله از گسل، جاده، شبکه زهکشی و کاربری اراضی به عنوان عوامل موثر اولیه در وقوع زمین لغزش ها ی منطقه تشخیص داده شدند . سپس لایه های اطلاعاتی تهیه و هر کدام از Arc view مربوطه در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی و با استفاده از نرم افزار این لایه ها با لایه اطلاعاتی پراکنش زمین لغزش ها قطع داده شد . تجزیه و تحلیل نتایج به دست آمده نشان داد، عامل جهت دامنه تاثیر کمی در وقوع زمین لغزشهای منطقه دارد . سپس با استفاده از 6 عامل باقی مانده نقشه واحدهای همگن تهیه و به منظور کمی کردن عوامل و وزن دهی آنها از درصد سطح لغزش یافته در واحدهای مختلف استفاده شد . تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از رگرسیون چند متغیره انجام گرفت . در نهایت مدلی با حذف عامل فاصله از گسل و کاربر ی اراض ی برای منطقه ارائه گردید، که در آن عوامل جاده، شیب، شبکه زهکش ی و زمین شناسی به ترتیب بیشترین تاثیر را روی زمین لغزشهای رخ داده داشته اند