تغییر کاربری اراضی در نتیجه عوامل انسانی، از جمله پدیدههایی است که خسارتهای زیادی بر منابع طبیعی وارد میکند. خسارتهای مالی و جانی ناشی از این حادثه بسیار زیاد و گاهی جبرانناپذیر میباشد. یکی از مهمترین تأثیرات تغییر کاربری اراضی در عرصههای طبیعی از بین رفتن پوشش گیاهی و به دنبال آن بیابانی شدن میباشد. با توجه به اهمیت موضوع در این مطالعه به بررسی اثر تغییر کاربری اراضی بر روی پدیده بیابانزایی در منطقهای جنگلی در جنگلهای زاگرس استان ایلام پرداخته شده است. برای این منظور ابتدا نقشه حساسیت به بیابانزایی منطقه مورد مطالعه با استفاده از مدل IMPDA تهیه و سپس به مقایسه میزان بیابانزایی در کاربری های مختلف پرداخته شد. برای این منظور از سه معیار کیفیت خاک، اقلیم و پوشش گیاهی استفادهو برای تهیه نقشههای پارامترهای خاک شامل اسیدیته، شوری، میزان رس، سیلت و شن و کربن آلی خاک ابتدا 23 نمونه در مناطق مختلف برداشت شد و پس از انجام امور آزمایشگاهی از زمینآمار و روشهای درونیابی استفاده شده است. همچنین نقشههای شیب و جهت دامنه نیز از نقشه توپوگرافی با مقیاس 1:25000 استخراج و نقشه تراکم پوشش گیاهی با استفاده از شاخص NDVI استخراج شده از تصاویر ماهواره لندست استفاده 8شده است. نتایج حاصل از مدل IMPDA نشان داد که 57/12 درصد از سطح منطقه مورد مطالعه در سطح حساسیت خیلی شدیدو 93/43 درصد در طبقه شدید ،71/27 درصد دارای حساسیت متوسطو تنها 19/16 درصد از سطح منطقه مورد مطالعه حساسیت کمی به بیابانزایی دارد. در کل نتایج نشان داد که منطقه مورد مطالعه دارای شرایط نامناسب بیابانزایی و اختلاف معنیداری بین سه کاربری جنگلی، مخلوط مرتع و جنگل با تراکم کم و کشاورزی و یا جنگل با تراکم کم با زیراشکوب کشاورزی از نظر حساسیت به بیابانزایی دارد. نتیجهگیری کلی اینکه بیشترین حساسیت به بیابانزایی مربوط به اراضی کشاورزی، مراتع و سپس جنگل است که خود نشاندهنده اهمیت جلوگیری از تغییر کاربری اراضی مرتعی به کشاورزی است.
