در این پژوهش تأثیر اسانس گیاهان دارویی شامل آویشن زوفایی، نعناع فلفلی و مرزه بختیاری بر برخی از شاخصهای کیفی و کمی قارچ دکمهای در طول دوره پس از برداشت در سال 1400 در دانشگاه ایلام مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان داد که با کاربرد اسانس گیاهان مرزه بختیاری و نعناع فلفلی، میزان باز شدن کلاهک و قهوهای شدن بهطور قابل توجهی کاهش یافت و سفتی بافت، اسیدیته کل، مواد جامد محلول و بازارپسندی قارچها حفظ شد. نتایج آزمون حسی نشان داد که استفاده از اسانس گیاهان مرزه بختیاری و نعناع فلفلی در غلظت 500 پیپیام باعث بهبود عطر و طعم قارچها شد. مشاهده نتایج نشان داد که کمترین شاخص حسی ارزیابی شده مربوط به نمونههای تیمارشده با اسانس گیاه آویشن زوفایی و اسانس گیاه نعناع فلفلی با غلظت 1000 پیپیام بود. در روز هشتم پس از برداشت، کمترین محتوای فنول کل مربوط به تیمار آویشن زوفایی (1000 پیپیام) و بیشترین میزان این صفت بهترتیب مربوط به تیمارهای مرزه بختیاری و نعناع فلفلی بود. با افزایش طول دوره انبارمانی، محتوای پراکسید هیدروژن در بافت قارچها افزایش یافت و ظرفیت آنتی-اکسیدانی و فعالیت آنزیمهای کاتالاز و پراکسیداز سیر نزولی داشت ولی تیمارها به طور قابلتوجهی محتوای پراکسید هیدروژن را کاهش و ظرفیت آنتیاکسیدانی را نسبت به شاهد بیشتر کردند. براساس نتایج پژوهش حاضر، استفاده از اسانس مرزه بختیاری بهعنوان برترین تیمار برای حفظ کیفیت و افزایش ماندگاری قارچ دکمهای در طول دوره انباری در دمای 4 درجه سانتیگراد پیشنهاد میگردد
