مجید محمودی

شپشه آرد Tribolium confusum du val یکی از مهمترین آفات انباری است. با توجه به اثرات سوء حشره‌کش‌های شیمیایی، به منظور دستیابی به محیط ریست سالم‌تر استفاده از ترکیبات گیاهی کشنده حشرات از اهمیت خاصی برخوردار شده است. در این تحقیق تأثیر اسانس‌های دارچین، Cinnamomum zeylanicum Nees و پونه، Mentha pulegium L. در مقایسه با حشره‌کش دیازینون روی حشرات بالغ شپشه آرد Tribolium confusum du val (Col.:Tenebrionidae) در شرایط آزمایشگاهی (دمای ºC 2 ± 25، رطوبت نسبی 5 ± 65 درصد و دوره نوری 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی) بررسی شد. اسانس‌ها به وسیله دستگاه کلونجر و به روش تقطیر با آب استخراج شد. در آزمایش‌های زیست‌سنجی از حشرات کامل یک هفته‌ای و پتری‌های شیشه‌ای به قطر 9 میلی متر استفاده شد. تیمارها با آغشته کردن کاغذ صافی (واتمن، Nº1) به غلظت‌های مختلف ترکیبات اعمال شدند. برای شاهد از آب معمولی استفاده شد. مرگ و میر لاروهای تیمار شده 24 ساعت پس از تیمار ثبت شد. از نرم‌افزار POLO PC برای محاسبه LC50 و LC90 ترکیبات استفاده شد. LC50 و LC90 دارچین به ترتیب 65/713 و 06/2092، پونه 01/690 و 09/1444 و دیازینون به ترتیب 16/88 و 77/908 پی‌پی‌ام محاسبه شد. هرچند نتایج نشان‌دهنده سمیت بیشتر دیازینون نسبت به دو اسانس دارچین و پونه است ولی به نظر می‌رسد با توجه اینکه ترکیب‌های گیاهی ایمن‌تر و دارای اثرات مخرب زیست‌محیطی کمتری هستند می‌توان از این دو ترکیب گیاهی در برنامه‌های مدیریت تلفیقی شپشه آرد استفاده کرد.