حضور زنان ایران در مسائل سیاسی – اجتماعی و فرهنگی جامعه از نیمه دوم قرن نوزدهم میلادی شروع و بهویژه در دورهی پهلوی(دوم) روند بیشتری یافت بهطوریکه در این عصر زنان را به بی حجابی و تقلید از فرهنگ غرب تشویق میکردند، ولی زنان مسلمان الگوی موفق ایران در مبارزات اسلامی علیه مدرنیته وارداتی و تقلیدی سلسله پهلوی، غالباً دوشادوش مردان در صحنههای مختلف، حاضر بودهاند. باوجود مبارزهی انکارناپذیر آنها تاکنون در مورد نقش آنها در پیروزی انقلاب اسلامی بهصورت مدون و منسجم پژوهشی صورت نگرفته، ازاینرو پژوهش حاضر درصدد است با مطالعه ای اسنادی، نقش سیاسی و فرهنگی زنان استان ایلام در جریان پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال 1357 را مورد بررسی و واکاوی قرار دهد. پژوهش حاضر با روش توصیفی – تحلیلی در پییافتن پاسخی برای این سؤال است که زنان الگو و انقلابی استان ایلام چگونه و از چه زمانی و با چه مختصاتی رژیم پهلوی مبارزه کردهاند؟ فرضیه پژوهش بیانگر آن است که زنان مسلمان و انقلابی ایلام از سال 1341 بهوسیله سخنرانی روحانیون ایلامی همچون آیتالله مروارید، آیتالله حیدری، حجتالاسلام تعمیرکاری و روحانیون تبعیدی که در ایلام سکونت داشتهاند، با اندیشههای انقلابی امام خمینی (ره) آشنا شده و تا پیروزی انقلاب اسلامی با رژیم پهلوی مبارزه داشتهاند. با بهرهگیری از ظرفیتهای روشی و نظری مکتب آنال و نظریههای فرهنگی انقلاب همچنین به دست آمد که حضور زنان مسلمان و الگوی استان ایلام در مجالس وعظ، شرکت در برنامههای مذهبی، پخش اعلامیههای امام خمینی(ره)، ایراد سخنرانیهای فرهنگی و مذهبی، شرکت در تحصنها و تظاهرات خیابان نشان از رنگ برجسته فرهنگ دینی و مذهبی در مبارزات سیاسی آنها بوده است.
