ایالات ماسبذان و مهرجانقذق از ایالتهای مهم قرون اوّلیهی اسلامی تا قرن پنجم هجری بوده و از نظر موقعیت جغرافیایی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و مذهبی از مناطق مهم خلافت عباسی بوده است. این پژوهش در پی یافتن پاسخ این پرسش است که چه دلایلی باعث گردید تا ایالات مذکور که با موقعیت جغرافیایی استان ایلام همخوانی دارند در عصر خلافت عباسیان از جایگاه ویژه و استراتژیکی برخوردار شوند؟ نتایج مقاله که با روش توصیفی – تحلیلی صورت گرفته، بیانگر آن است که در قرون اولیهی اسلامی یکی از کوتاهترین راههای مواصلاتی عراق به مرکز و شرق فلات ایران از این منطقه گذشته است. وجود آب و هوای مساعد، جنگلهای انبوه، پوشش گیاهی مناسب، نزدیکی آن به بغداد و عتبات عالیات، جذبههای توریستی طبیعی و کوههای سر به فلک کشیده از دلایل اهمیّت این منطقه بوده است. همین امکانات طبیعی دو ایالت مذکور باعث شد تا مخالفان خلافت عباسی مدتها این مناطق را کانون مخالفت خود با خلفای عباسی قرار دهند.
