پژوهش حاضر با عنوان بررسی زمینههای شکلگیری بنیادگرایی داعش در خاورمیانه به تحلیل عوامل و شرایط موثر به ظهور و گسترش جریانهای بنیادگرایانه در این منطقه میپردازد. زمینههای شکل گیری داعش بر میگردد به جریانهای سلفی گری در جهان اهل تسنن که ریشه در باورهاو فتواهای ابن تیمیه دارد که بعدهاوهابیها و القاعده در نتیجه این تفکر شکل گرفت و سپس داعش از باورهای سلفی گری این گروهها بوجود آمد. سؤال اساسی تحقیق این است که چه زمینههایی موجب ظهور و گسترش جریانهای بنیادگرایی داعش در منطقه خاورمیانه شده است؟ این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و یافتههای پژوهش نشان میدهد که شکلگیری بنیادگرایی جریانهایی مانند داعش نتیجه ترکیبی از فشارها و مداخلات خارجی، تحولات منطقهای و مشکلات داخلی کشورها است و تنها با درک همهجانبه این عوامل میتوان راهکارهای مؤثر برای کاهش نفوذ و گسترش جریانهای بنیادگرا ارائه نمود. براساس یافتههای پژوهش، شکل گیری بنیاد گرایی در خاورمیانه پدیده چند عاملی است که نتیجه تعامل پیچیده عوامل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و فشارهای ناشی از عوامل بینالملل است. همچنین عوامل خارجی به منظور ایجاد تجزیه خاورمیانه و ایجاد اختلاف بین مسلمانان، تشدید بنایدگرایی و سلفیگری در بین مسلمان اهل تسنن از دیگر عوامل مؤثر بر ایجاد و شکلگیری داعش در منطقه بوده است.
