مصاحف صحابه در مواردی ازجمله ترتیب سورهها در مصحف، تعداد سورهها، نام سورهها، بهکاربردن لهجههای متنوع، جایگذاری کلمات مترادف بهجای واژگان اصیل قرآنی وافزودن اضافات تفسیری توسط برخی از صحابه، با یکدیگر اختلاف داشتند. این اختلافات تاحدی طبیعی بود؛ زیرا صحابه، مصاحف خود را بهمنظور استفاده شخصی تدارک دیده بودند؛ بااینحال، پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) و اقتدای عموم مسلمانان به صحابه در قرائت قرآن، اختلافات صحابه دراینباره بهسطح جامعه کشانده شد و درزمان خلافت عثمان بهاوج خود رسید. عثمان برای جلوگیری از اختلافات، مصاحفی را بهعنوان مصاحف معیار تدوین کرد و به شهرهای مهم اسلامی فرستاد که به مصاحف امصار مشهور شدند؛ بااینوجود، بنابهدلایلی ازجمله وجود اختلاف در مصاحف امصار وابتدایی بودن خط عربی، اختلافات قرائی متوقف نشد وحتی افزونتر گشت. روایات منقول از عثمان دررابطه با وجود لحن در مصاحف و روایات منقول از عایشه دررابطه با شکایت به طرز نوشتن برخی لغات در مصاحف از آغاز نشان از وجود اختلاف در مصاحف امصار بود. اختلافات مصاحف امصار عبارتنداز: اضافه وکم شدن همزه، اضافه وکم شدن «الف»، اضافه وکم شدن «واو»، اضافه وکم شدن «ل»، اضافه وکم شدن «ف»، اضافه وکم شدن «ه»، تفاوت در نقطهگذاری و اعراب، تغییر حرف به همجنس خود و تغییر برخی واژگان. پژوهش حاضر با روش توصیفیتحلیلی نشان داده است که تنها موارد معدودی از اختلاف لهجات از زمان صحابه در مصاحف باقی مانده و اغلب اختلافهای مصاحف صحابه با توحید المصاحف برطرف شده است. درمقابل، اختلافات مصاحف امصار مهمترین واصلیترین عامل ایجاد اختلافات قرائی شده و تا امروز ادامه پیدا کرده است.
