هدف این پژوهش، تحلیل مراحل رشد کودک از دیدگاه روان تحلیلی فروید و ارزیابی نقاط قوت و ضعف آن بر اساس آموزههای اسلامی جهت ارائه الگوی تربیتی مناسب است. روش تحقیق، مطالعه تطبیقی با رویکرد تحلیلی است که با استفاده از منابع کتابخانهای، متون روانشناسی و تحلیلهای قرآنی و روایی انجام شده است. در جوامع اسلامی، بهکارگیری نظریههای روانشناسی مانند نظریه فروید، بدون تطبیق با مبانی اسلامی، ممکن است ناکارآمد باشد؛ اما استفاده از وجوه مشترک این نظریه با تعالیم دینی میتواند در تربیت کودکان مؤثر واقع شود. فروید معتقد است کودکانی که نیازهای دهانی آنها بهموقع ارضا میشود، و در آموزش کنترل دفع تحت فشار نیستند، همچنین کنجکاویهای جنسی آنها در سنین چهار تا شش سالگی به درستی مدیریت میشود، و در دوره نهفتگی (شش سالگی تا بلوغ) از مسائل جنسی دور نگه داشته میشوند، کمتر دچار بحرانهای روانی-جنسی میگردند. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که بسیاری از اصول تربیتی فروید با آیات و روایات اسلامی همسو است و حتی در متون دینی با تفصیل بیشتری بیان شده است؛ با این حال، برخی از دیدگاههای فروید با آموزههای اسلامی ناسازگار است؛ ازجمله تفسیر او از رفتارهای نوزادان مانند مکیدن پستان مادر یا انگشت به عنوان اموری جنسی، طرح مفاهیمی مانند عقده اُدیپ و الکترا، و ارتباط لذتجویانه کودک با کنترل ادرار و مدفوع. از منظر اسلامی، این برداشتها قابلقبول نیست و ممکن است به انحراف در تربیت کودک بینجامد. بنابراین، بهرهگیری از نظریه فروید در تربیت کودک، نیازمند بازخوانی انتقادی و تطبیق با چارچوب اسلامی است.
