1405/02/20

محمدرضا شیرخانی (Mohammad Reza Shirkhani)

مرتبه علمی: دانشیار
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت:
دانشکده: ادبیات و علوم انسانی
اسکولار:
پست الکترونیکی: mr.shirkhani [at] ilam.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن:
HIndex:

مشخصات پژوهش

عنوان
مطالعۀ تطبیقی مضامین مشترک رمان مزرعۀ حیوانات اثر جورج اورول و زینی برکات از جمال غیطانی
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
ادبیات تطبیقی، جورج اورول، مزرعۀ حیوانات، جمال غیطانی، زینی‌برکات.
سال 1401
مجله پژوهش های ادبیات تطبیقی
شناسه DOI
پژوهشگران زهرا راشدی ، نعمت عزیزی (Nemat Azizi) ، محمدرضا شیرخانی (Mohammad Reza Shirkhani)

چکیده

دبیات تطبیقی، شاخه ای از نقد ادبی به شمار می رود که تعاریف و قلمرو آن از همان زمان پیدایش در فرانسه تا به امروز، در حال تغییر بوده و موضوع آن پژوهش هایی است که به مطالعۀ رابطۀ ادبیات ملت های مختلف با هم و بررسی رابطۀ ادبیات با هنرها و علوم انسانی می پردازد. این روابط، گاهی خود را میان شاهکارهای داستانی جهان، نشان می‌دهد. یکی از این شاهکارها، رمان مزرعۀ حیوانات اثر جورج اورول، نویسنده انگلیسی است که توانسته با زبانی تمثیلی، اوضاع سیاسی و مضامین اجتماعی مورد نظر خود را به خوبی، بیان نماید و به اشکال مختلفی بر ادبیات کشورهای دیگر تأثیرگذار باشد. از دیگر رمان هایی که به زبان های مختلف، ترجمه شده و شهرت جهانی دارد، رمان زینی برکات نوشتۀ جمال غیطانی، نویسندۀ مصری است که چند دهه پس از انتشار رمان مزرعۀ حیوانات، به چاپ رسیده است. موضوع اصلی دو رمان، وقوع انقلاب، انحراف در آن و تزویر حاکمان است امّا پرسش اصلی این است که چه شباهت های مضمونی میان این دو رمان، وجود دارد؟ نتایج پژوهش حاکی از آن است که در هشت مورد، میان مضامین دو رمان شباهت وجود دارد؛ تحقق انقلاب، تبیین قوانین، خودکامگی رهبران، تأسیس نیروهای سرکوبگر، پوپولیسم، سرکوب مخالفان، استفادۀ ابزاری از دین و در نهایت، استحالۀ انقلاب ها، از مضامین مشترک دو رمان، به شمار می روند و این شباهت ها به همراه تسلسل روائی که در وقوع حوادث دو رمان دیده می شود به اندازه ای ملموس است که می توان ادعا نمود جمال غیطانی در رمان خود، از مزرعۀ حیواناتِ جورج اورول، تأثیر پذیرفته است. این پژوهش می کوشد تا با روش توصیفی – تحلیلی و با رویکرد ادبیات تطبیقی، به مطالعۀ تطبیقی دو رمان مذکور بپردازد.