نصرت اله عباسی

آزمایشی با هدف بررسی نقش پوتریسین و24-اپی‌براسینولید، بر تغییرات مورفوفیزیولوژیکی در تحمل به کمبود آب در گیاه ریحان به‌صورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام در سال‌های زراعی - 98-1396 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل تنش خشکی در سه سطح (40، 80 و 120 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A) در کرت‌های اصلی ، محلول‌پاشی پوتریسین در سه سطح (:Put0صفر، Put1: 5/0 و Put2:2 میلی‌مولار) و محلول‌پاشی 24-‌اپی‌براسینولید در سه سطح (Br0: صفر، Br1: 5/0 و Br2: 2 میکرو‌مولار) به‌صورت فاکتوریل در کرت‌های فرعی اجرا گردید. بنابر نتایج بدست آمده در این پژوهش برهمکنش اثرات چندگانه سال، تنش خشکی، پوتریسین و 24- اپی براسینولید تاثیر معنی‌داری بر صفات کلروفیلa، کلروفیلb، درصد اسانس ریحان گذاشت بطوری که در هردو سال آزمایش استفاده از مواد محلول‌پاشی به کاربرده شده در غلظت‌های بالا (2 میلی‌مولار پوتریسین و 2 میکرومولار اپی‌براسینولید) در همه سطوح تنش خشکی بویژه 80 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر سبب افزایش بیشتر صفات مذکور در ریحان شد که این افزایش در سال اول بیشتر از سال دوم بود. در سال اول و دوم آزمایش تحت شرایط آبیاری مطلوب، کاربرد 2 میلی‌مولار پوتریسین همراه با 5/0میکرومولار موجب افزایش تعداد برگ، تعداد شاخه‌های فرعی در شرایط تنش خشکی، کاهش تأثیرات منفی تنش خشکی و بهبود در صفات ذکر شده گردید. نتایج این پژوهش نشان داد که تنش خشکی سهم مهمی بر کاهش فاکتورهای اساسی در رشد ریحان دارد اما مصرف غلظت 2 میلی‌مولار پوتریسین همراه با 2 میکرومولار اپی‌براسینولید جهت بهبود فعالیت‌های فیزیولوژیکی و افزایش میزان اسانس و کاربرد توام 2 میلی‌مولار پوتریسین و 5/0 میکرومولار جهت افزایش عملکرد دانه ریحان پیشنهاد می‌شود.