نصرت اله عباسی

اهداف: این پژوهش به‌منظور ارزیابی اثر کشت مخلوط سری‌های جایگزینی و افزایشی بر عملکرد و اجزای عملکرد دو گیاه کاملینا و عدس تحت شرایط دیم و آبی اجرا شده است. مواد و روش‌ها: آزمایش به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام در دو سال زراعی 1400-1399 و 1401-1400 اجرا شد. کرت‌های اصلی شامل آبیاری در دو سطح (دیم و آبی) و کرت‌های فرعی شامل الگوی‌های کشت مخلوط جایگزینی و افزایشی در نُه سطح شامل (75 درصد کاملینا+ 25 درصد عدس، 50 درصد کاملینا+ 50 درصد عدس، 25 درصد کاملینا+ 75 درصد عدس، 100 درصد کاملینا+ 25 درصد عدس، 100 درصد کاملینا+ 50 درصد عدس، 100 درصد کاملینا+ 75 درصد عدس، 100 درصد کاملینا+ 100 درصد عدس، کشت خالص کاملینا و عدس) بودند. یافته‌ها: نتایج نشان داد بیشترین عملکرد دانه (1827 کیلوگرم در هکتار) و عملکرد بیولوژیکی کاملینا (7012 کیلوگرم در هکتار) در سری افزایشی 100درصد کاملینا+ 25 درصد عدس و بیشترین عملکرد دانه و بیولوژیکی عدس به‌ترتیب 750 و 1950 مربوط به کشت خالص عدس مشاهده شد. ارزیابی نسبت برابری زمین نشان‌دهنده برتری تمام نسبت‌های کشت مخلوط کاملینا و عدس بر تک‌کشتی آنها بود و سری‌های افزایشی 100 درصد کاملینا+ 75 درصد عدس و 100 درصد کاملینا+ 100 درصد عدس بیشترین نسبت برابری زمین را به خود اختصاص دادند. محاسبه ضریب غالبیت نشان داد که تحت شرایط دیم عدس از غالبیت بیشتری نسبت به کاملینا برخودار بود و در کشت آبی گیاه کاملینا غالب بود. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد کشت مخلوط جایگزینی کاملینا و عدس تحت شرایط دیم و آبی در مقایسه با تک‌کشتی آنها سودمند و برتر بودند.