نصرت اله عباسی

آزمایشی با هدف بررسی پاسخ فیزیولوژیکی و عملکرد دانه نخود به مالچ پلاستیکی و پاکلوبوترازول به صورت اسپلیت فاکتوریل بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام در سال زراعی 1403-1402 اجرا شد. تیمار های آزمایشی شامل مالچ پلاستیکی( مالچ و بدون مالچ) به عنوان کرت اصلی و پاکلوبوترازول در سه سطح (عدم محلول پاشی(شاهد)( 70 و30 میلی‌گرم در لیتر) و دو رقم نخود ( عادل و منصور)، به عنوان کرت‌های فرعی اجرا گردید. نتایج این پژوهش نشان داد که هورمون پاکلوبوترازول و مالچ پلاستیکی سهم مهمی بر افزایش فاکتور های اساسی رشد نخود دیم دارد بنابر نتایج ازمایش صفات مورفولوزیک اثرات ساده مالچ پلاستیکی و پاکلوبوترازول برصفات (رطوبت خاک،تعداد شاخه اصلی) در سطح یک درصد معنی دار بود. همچنین اثرات برهمکنش دوگانه مالچ پلاستیکی و پاکلوبوترازول بر (دمای خاک،تعدادشاخه فرعی،تعداد برگ در بوته، ارتفاع بوته) و اثرات برهمکنش سه گانه مالچ پلاستیکی و پاکلوبوترازول و رقم بر صفت(علف هرز) در سطح یک درصد معنی دار بود بیشترین ارتفاع مربوط به غلظت 3 پاکلوبوترازول و مالچ پلاستیکی بیشترین ارتفاع (50/82)سانتی متربود. و بنابر نتایج ازمایشش فیزیولوژیکی اثرات دوگانه رقم و مالچ پلاستیکی بر صفات(قند) در سطح یک درصد معنی‌داری بود و اثرات دوگانه مالچ و پاکلوبوترازول بر صفات(قند،کلروفیل ای)در سطح یک درصد معنی دا بود. و اثرات سه گانه رقم،مالچ پلاستیکی،پاکلوبوترازول بر صفات(محتوای نسبی اب برگ،نشت یونی،کلروفیل بی،کارتنوئید،پراکسیداز،کاتالاز،فلاونوئید،فنل) در سطح یک درصد معنی دار بود.همچنین اثرات دو گانه پاکلوبوترازول و رقم بر صفات(کلروفیل ای) در سطح یک درصد معنی دار بود. که بیشترین میزان پرولین(03/5) در شرایط تیمار غلظت 3 هورمون پاکلوبوترازول مشاهده گردید. در مقابل، کم‌ترین میزان (69/3) در شرایط تیمار شاهد(عدم محلول پاشی)به‌دست آمد همچنین در اثرات ساده رقم بر صفت رقم بیشترین میزان (72/4)در شرایط تیمار رقم عادل در حالی که کمترین میزان (74/3) در تیمار رقم منصور مشاهده شد.و بنابر نتایج ازمایش عملکرد واجزای عملکرد اثرات ساده رقم و مالچ پلاستیکی و پاکلوبوترازول بر صفات(عملکرد دانه،شاخص برداشت،عملکرد زیست توده،وزن دانه،تعداد دانه در غلاف،تعدادغلاف تک بوته) در سطح یک درصد معنی‌داری بود و شاخص برداشت در صفت مالچ پلاستیکی در 5 درصد معنی دار شد. همچنین اثرات برهمکنش دوگانه پاکلوبوترازول و رقم بر صفت(عملکرد دانه، عملکرد زیست توده) در سطح یک درصد معنی دار بود. بیشترین عملکرد دانه (با میانگین 31/64 درصد) در تیمار رقم منصور و غلظت 3 هورمون پاکلوبوترازول مشاهده شد، و از لحاظ اماری تیمار رقم منصور و غلظت 2 هورمون پاکلوبوترازول(با میانگین 03/4درصد)تفاوت داشت. در مقابل، کمترین عملکرد دانه (با میانگین04/33درصد) در تیمار شاهد نسبت به تیمار رقم عادل و غلظت 3 هورمون پاکلوبوترازول مشاهده شد