آلودگی هوا یکی از عوامل اصلی برای تهدید سلامت محیط زیست و همچنین سلامت افراد جامعه به شمار میآید. امروزه با توجه به افزایش نرخ رشد جمعیت در جوامع شهری، تعداد و میزان استفاده از وسایل نقلیه، مراکز صنعتی نظیر: پتروشیمی، پالایشگاه و کارخانهها در شهرها به جهت تامین رفاه بیشتر در زندگی افراد جامعه و تسهیل در انجام امور روزمره افزایش یافته است، این امر باعث تولید و افزایش میزان آلودگی هوا در فضاهای شهری میشود. طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی، آلودگیهای موجود در هوا عمدتا ناشی از احتراق سوختهای فسیلی هستند و میتوانند وارد جریان خون و سیستم تنفسی شده و باعث بروز بیماری هایی مانند آسم، بیماریهای قلبی و ... میشوند. با توجه به روند افزایش جمعیت در جوامع شهری و به تبع آن افزایش روند ساختمان سازی، صنعت ساختمان با رویکرد متراکم سازی مورد توجه قرار گرفته است. این امر باعث فشرده شدن فضاهای شهری، کاهش نفوذ جریان هوا به درون شهر و به تبع آن افزایش انباشت ذرات آلاینده در داخل تنگههای شهری میشود. لذا هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی وضعیت موجود کیفیت هوا در داخل تنگههای شهری، جهت دستیابی به راهکارهای مناسب به منظور کاهش آلودگی هوا و تمرکز آنها در تنگههای شهری بوده است. روش تحقیق در این پژوهش، روش مدلسازی و شبیه سازی برپایه استفاده از ابزارهای تحقیق: مطالعات کتابخانه ای، مطالعات میدانی و شبیه سازی بوده است. شبیه سازیهای تحقیق بوسیله نرم افزار Envi-met انجام شده است. همچنین برای اعتبار سنجی نتایج نرم افزار از دادههای اقلیمی دمای هوا و رطوبت نسبی که بوسیله دیتالاگر Standard ST-174B در بخش مطالعات میدانی برداشت شد، استفاده شده است. سپس تجزیه و تحلیل نتایج بدست آمده از مراحل مختلف تحقیق مانند: اندازه گیری میدانی و شبیه سازی در نرم افزارهای آماری نظیر Excel انجام شد. نتایج بدست آمده از تحقیق انجام شده نشان میدهد که استفاده از درختان در تنگههای شهری با هدف کاهش انباشت ذرات PM10 تاثیر معکوس دارد به عبارتی دیگر حضور درختان مانع نفوذ جریان هوا به داخل تنگه و در نتیجه شاهد انباشت ذرات آلاینده خواهیم بود. اما در خصوص استفاده از چمن به دلیل هم ارتفاع بودن منبع تولید آلاینده در اتومبیلها و چمن، استفاده از چمن تاثیر قابل قبولی در کاهش ذرات PM10 در سطح تنگه شهری خواهد داشت. همچنین در خصوص بدنه تنگه و فرم ساختمانهای تنگه، به منظور بهبود کیفیت هوای تنگههای شهری استفاده از فرمهای ساختمانی متخلخل(ناپیوسته) در بدنه تنگه، کاهش ارتفاع بدنه پشت به باد، افزایش ارتفاع بدنه رو به باد، استفاده از ساختمانهای با پلان ترکیبی مربع و نیم دایره از عوامل موثر بر کاهش ذرات آلاینده و بهبود کیفیت تهویهی طبیعی در فضای داخل تنگههای شهری میباشد.
