آب برخی از رودخانههای مناطق خشک و بیابانی، ضمن عبور از برخی سازندهای زمینشناسی شور شده و کیفیّت آن کاهش مییابد. پژوهش حاضر به منشأیابی شوری رودخانه نمکلان در ناحیهای گرمسیری در استان ایلام به روش هیدروشیمیایی میپردازد. نمونهگیری از آب این رودخانه در چهار فصل سال، از شش نقطه در طول مسیر رودخانه نمکلان و از دو نقطه از رودخانه گدارخوش قبل و بعد از تلاقی با رودخانه نمکلان انجام گرفت. تیپ آب رودخانه نمکلان، کلرور سدیمی بوده و بهدلیل ماندگاری و عدم تغییر معنیدار بیشتر این عناصر در آب، ترکیب شیمیایی آب رودخانه در طول مسیر ثابت است که این موضوع با آزمون آماری t مستقل در سازندهای گچساران و آغاجاری بررسی شد. بر اساس نتایج بهدستآمده از آنالیز نمونهها با استفاده از دستگاه جذب اتمی، میزان املاح و یونهای مختلف قبل از تلاقی رودخانه نمکلان به گدارخوش، در رودخانه گدارخوش کمتر بوده، امّا پس از اینکه رودخانه نمکلان به گدارخوش میپیوندد، میزان این املاح و یونها در رودخانه گدارخوش افزایش معنیداری مییابد. علّت این تغییر کیفیّت، ورود املاح و یونهای مختلف از رودخانه نمکلان به رودخانه گدارخوش است. بهطوری که حداکثر میزان هدایت الکتریکی، نسبت جذب سدیم و کربنات سدیم باقیمانده در دیماه در رودخانه نمکلان به ترتیب 336، 75 و 23 برابر مقادیر آنها در رودخانه گدارخوش است. با توجّه به آنالیز نمونهها و تیپ آب رودخانه نمکلان مشخّص میشود که منشأ شوری رودخانه، افقهای نمکدار سازند گچساران در منطقه است که بهطور عمده در عمق قرار گرفته و فاقد رخنمون سطحی در محدوده مورد بررسی هستند و توسّط چشمه مولد رودخانه نمکلان به سطح زمین راه مییابد.
