چکیدۀ مبسوط مقدمه و هدف طی دهههای اخیر، توسعهای ناپایدار، سببساز ظهور و بروز انواع بحرانها و مخاطرات زیستمحیطی در گستره آبخیزهای کشور شده است. بهطور خاص، رخداد سیل نیز ازجمله پدیدههایی است که تحت تأثیر این توسعه ناپایدار و اثرات تغییر اقلیم، شکلی تشدیدی را در دهههای اخیر در مناطق شهری و روستایی کشور به خود گرفته است. این مسئله منجر به رخداد انواع خسارتهای جانی، اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی، در گستره آبخیزهای کشور شده است. بر این اساس، سنجش ابعاد مختلف تابآوری جوامع شهری و روستایی در معرض خطر سیلاب و نیز شناسایی راهبردهای افزایش تابآوری در برابر سیل، گامی اصولی برای مدیریت این پدیده بهخصوص در فرایند مدیریت جامع آبخیز است. در این مطالعه، اقدام به سنجش نسبی و مطلق پتانسیل تابآوری اجتماعی – فرهنگی جوامع محلی در معرض خطر سیلاب در مرزبندی واحدهای هیدرولوژیک حوزه آبخیز سنگ سفید با استفاده از روش تصمیمگیری چند شاخصه TOPSIS شد. مواد و روشها در این مطالعه، نخست اقدام به شناسایی شاخصهای سنجش تابآوری اجتماعی – فرهنگی، مبتنی بر مرور منابع و مطالعات کتابخانهای، مصاحبه با کارشناسان و نیز بازدیدهای میدانی و مصاحبه با ساکنان شد. سپس، بهمنظور تعیین کمیت شاخصهای سنجش تابآوری اجتماعی – فرهنگی در وضعیت کنونی منطقه، مبتنی بر روش کدگذاری چندپاسخی، متغیرهای پرسشنامه از نوع متغیرهای ترتیبی کیفی و منطبق با طیف لیکرت (خیلی کم (1)، کم (2)، متوسط (3)، زیاد (4) و خیلی زیاد (5)) در نظر گرفته شد و از ساکنان منطقه پس از سنجش روایی و پایایی پرسشنامه، نظرسنجی به عمل آمد. در این ارتباط، روایی ابزار اندازهگیری به تائید گروه خبره رسید. همچنین، از روش آلفای کرونباخ بهمنظور محاسبه میزان پایایی یا قابلیت اعتماد ابزار اندازهگیری استفاده شد. همچنین در این پژوهش، واحد نمونه، خانوار روستایی در نظر گرفته شد و بهمنظور محاسبه حجم نمونه از فرمول کوکران مبتنی بر تعداد خانوار روستایی واقع در هر واحد هیدرولوژیک استفاده شد. درنهایت، اقدام به سنجش نسبی و مطلق پتانسیل تابآوری اجتماعی – فرهنگی جوامع محلی در معرض خطر سیلاب در مرزبندی واحدهای هیدرولوژیک حوزه آبخیز سنگ سفید با استفاده از روش تصمیمگیری چند شاخصه TOPSIS، با و بدون دخالت دادن دو گزینه فرضی در قالب کمینه و بیشینه مقادیر پتانسیل تابآوری (به ترتیب با مقادیر متوسط 1 و 5 مرتبط
