در حال حاضر بیابانزایی به عنوان یک معضل گریبانگیر بسیاری از کشورهای جهان از جمله ایران است. این مشکل نهتنها در نواحی خشک و نیمهخشک بلکه در بخشهایی از مناطق نیمهمرطوب نیز دیده میشود. بیابانزایی مشتمل بر فرآیندهایی است که هم زائیده عوامل طبیعی و هم نتیجه فعالیتهای غیراصولی انسانی است؛ بنابراین شناخت معیارها و شاخصهای ارائه یک مدل برای نشان دادن شدت بیابانزایی و تعیین مهمترین عوامل مؤثر برای جلوگیری از بیابانزایی ضروری میباشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی پتانسیل بیابانزایی با استفاده از مدل IMDPA در دشت گندمبان شهرستان قصرشیرین میباشد. با توجه به شرایط منطقه، از سه معیار و 11 شاخص برای تهیه نقشه پتانسیل بیابانزایی استفاده شد. معیارها شامل اقلیم، آب، زمینشناسی و ژئومورفولوژی بود. در مرحله بعد، شاخصهای هر معیار در هر واحد کاری مورد ارزیابی و وزندهی گردید. با بررسی میانگین هندسی شاخصها و بهرهگیری از نرمافزار Arc GIS، نقشههای مربوط به وضعیت هر معیار تهیه و در انتها از میانگین هندسی معیارها، نقشه نهایی پتانسیل بیابانزایی منطقه تهیه گردید. نتایج این پژوهش نشان داد که منطقه مورد مطالعه از لحاظ شدت بیابانزایی در سه کلاس ناچیز (38/5%)، متوسط (53/72%) و شدید (08/22%) قرار میگیرد. ارزیابی ارزش عددی معیارهای مورد بررسی نشان میدهد که مؤثرترین شاخصهای بیابانزایی منطقه به ترتیب اهمیت افت آبهای زیرزمینی، حساسیت سازند زمینشناسی و هدایت الکتریکی میباشند و در مقابل، SAR و کلر خاک کمترین اثر را داشتند. متوسط وزنی پتانسیل بیابانزایی در کل منطقۀ مورد بررسی 53/72 بود که در کلاس بیابانزایی متوسط قرار میگیرد.
