1405/02/20

نورالدین رستمی

مرتبه علمی: دانشیار
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت:
دانشکده: کشاورزی
اسکولار:
پست الکترونیکی: n.rostami [at] ilam.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن:
HIndex:

مشخصات پژوهش

عنوان
بررسی اثرات توسعه شهری و صنعتی (بیابان‌زایی تکنوژنیک) بر روند بیابان‌زایی دشت مهران
نوع پژوهش
پایان نامه
کلیدواژه‌ها
.
سال 1395
پژوهشگران طاهره جعفری(دانشجو)، نورالدین رستمی(استاد مشاور)

چکیده

بیابان‌زایی به ‌عنوان یک بحران مهم در مناطق خشک شناخته شده که عوارض منطقه‌ای و فرا-منطقه‌ای آن جنبه‌های مختلف زندگی بشر را متأثر می‌سازد. رشد سریع شهر‌نشینی و افزایش جمعیت در بسیاری از مناطق بیابانی سبب تغییرات شدید کاربری‌ها و کاهش بیوماس شده و تأثیر انسان از این نظر بیش از پیش نمایان می‌شود. در این تحقیق ابتدا با ‌استفاده از تصاویر ماهواره‌ای ETM+ سال‌های 1984، 2007 و 2015 به روش تفسیر بصری، روند تغییرات کاربری و همچنین وضعیت بیابان‌زایی اراضی محدوده شهر مهران مورد بررسی قرار گرفت. سپس، محدوده مورد مطالعه بر ‌مبنای تصاویر ماهواره‌ای سال 2015 به شش واحد کاری تقسیم گردید. سپس بر‌اساس مدل ایرانی ارزیابی بیابان‌زایی IMDPA، معیار و شاخص‌های بیابان‌زایی تکنوژنیکی بررسی شد. در نهایت با روش تلفیق لایه‌ها و به کمک میانگین هندسی، نقشه وضعیت فعلی بیابان‌زایی تکنوژنیکی بررسی شد. شاخص‌های معیار توسعه شهری و صنعتی در این مدل شامل نسبت اراضی مسکونی و صنعتی به اراضی باغی و زراعی، نسبت اراضی مسکونی و صنعتی به جنگلی و مرتعی، تراکم جاده و معدن و شاخص سرانه فضای سبز در محدوده شهر مهران می‌باشد. نتایج نشان داد طی چند سال گذشته مساحت عوارض انسان‌ساخت حدود 397 درصد افزایش داشته است، از سویی دیگر سطح اراضی زراعی حدود 87/2 درصد کاهش و اراضی مرتعی نیز 29 درصد کاهش نشان می‌دهد. بررسی وضعیت بالفعل بیابان‌زایی تکنوژنیکی در محدوده شهر نشان داد که شاخص سرانه فضای سبز با‌ ارزش عددی 7/3 بیش‌ترین تأثیر و شاخص‌های نسبت اراضی مسکونی و صنعتی به جنگلی و مرتعی و نسبت اراضی مسکونی و صنعتی به زراعی و باغی با‌ ارزش عددی 02/1 کم‌ترین تأثیر را در بیابان‌زایی منطقه دارد. بر ‌اساس چهار شاخص مورد بررسی، ارزش کمی شدت بیابان‌زایی کل منطقه 57/1 به دست آمد که در کلاس کم بیابان‌زایی و در آستانه تغییر کلاس قرار می‌گیرد.