نورالدین رستمی

توسعه صنعت گردشگری در مکان‌هایی که توان بالقوه جذب گردشگر را دارند می‌تواند به عنوان ابزاری کارآمد در جهت رشد و توسعه همه جانبه جوامع به کار گرفته شود. اکوتوریسم پدیده‌ای نسبتاً تازه در این صنعت است و بسیاری از کشورهای جهان را بر آن داشته است که سرمایه‌گذاری‌های عمده‌ای را به این بخش، به لحاظ درآمدزایی فراوان آن اختصاص دهند. در سال‌های اخیر رویکرد گسترده‌ای به موضوع اکوتوریسم شده است. با توجه به این که منطقه بیابانی دهلران دارای قابلیت گردشگری فراوانی می‌باشد با هدف استفاده از قوت و فرصت‌های این منطقه و شناسایی نقاط ضعف و تهدیدهای آن ضرورت دارد که به این مسئله پرداخته شود زیرا که گردشگری می‌تواند در اقتصاد این منطقه تأثیر گذار بوده و در جهت توسعه پایدار و محیط‌زیست گامی مؤثر باشد. هدف پژوهش حاضر شناسایی نقاط قوت و ضعف و فرصت‌ها و تهدیدهای پیش‌روی گردشگران منطقه بیابانی دهلران و ارائه استراتژی‌های مناسب و کارآمد است. این پژوهش از نوع کاربردی و از نظر روش از نوع تحلیلی، توصیفی- پیمایشی است. جهت بررسی پتانسیل‌های اکوتوریسمی منطقه از اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی و جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار آماری SPSS استفاده شده است. بعد از کسب اطلاعات موردنیاز با استفاده از مدل تحلیلی SWOT نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای پیش روی این منطقه شناسایی گردید؛ بعد از شناسایی این نقاط راهبردهایی همسو با شرایط منطقه و وضع موجود ارائه شد. درنهایت با استفاده از مدل AHP و نظر کارشناسان در محیط نرم‌افزار Expert Choice استراتژی‌های برتر از میان سایر استراتژی‌های ارائه شده تعیین گردید و استراتژی تخصیص بودجه کافی جهت توسعه امکانات تبلیغاتی و همچنین شناساندن جاذبه‌ها و توانمندی‌های اکوتوریسمی منطقه از طریق رسانه‌های فعال در سطح منطقه، استان و کشور به عنوان مهم‌ترین استراتژی انتخاب شد. نتایج به دست آمده از مدل SWOT و نمره نهایی به دست آمده از آن، نشان داد که نمره نهایی عوامل داخلی (قوت و ضعف) برابر 16/2 و نمره نهایی عوامل خارجی (فرصت و تهدید) برابر 31/2 است که طبق اصول مدیریت استراتژیک، موقعیت استراتژیک منطقه مورد مطالعه در ناحیه چهارم نمودار تعیین گردید که متناسب با آن، استراتژی‌های تدافعی (TW) انتخاب شد.