نورالدین رستمی

سیلاب به‌عنوان یکی از مخرب‌ترین مخاطرات هیدرولوژیکی به شمار می آید. هدف این پژوهش ارزیابی الگوی جریان، عمق آبگرفتگی و گستره پهنه سیلابی در سیلاب هایی با دوره بازگشت مختلف در رودخانه کنگیر با استفاده از مدل‌سازی HEC-RAS است. در ابتدا نقشه توپوگرافی بستر، داده های هندسی کانال و حداکثر دبی پیک لحظه ایی در ایستگاه هیدرومتری سیاهگل جمع‌آوری و آماده‌سازی شد و سناریوهای سیلابی با دوره بازگشت 2، 5، 10، 25، 50 و 100 ساله به‌عنوان ورودی مدل تعریف گردید. بر اساس داده های مدل سازی، پهنه سیلاب در دبی با دوره بازگشت 100 (64/1 کیلومتر مربع) دو برابر پهنه آبگرفتگی در دوره بازگشت 2 ساله ( 79/0 کیلومتر مربع) بوده است. روند افزایش پهنه سیلاب و عمق جریان در دبی با دوره بازگشت از 25 به 50 و 100 در مقاطع مختلف یکسان نبوده و تابع توپوگرافی کرانه و حاشیه رودخانه بوده است. مقادیر مساحت پهنه سیلاب در دوره بازگشت های 50 و 100 ساله در بازه هایی که کرانه رودخانه دارای شیب زیاد و مرتفع بوده قابل ملاحظه نبوده و تغییرات بیشتر در عمق و سرعت رودخانه رخ داده است. در ضمن به دلیل افزایش شیب زمین و محدود شدن دشت سیلابی توسط پادگانه های مرتفع، میزان افزایش سطح آبگرفتگی ناشی از سیلاب در دبی 100 ساله، خیلی افزایش نداشته است. نتایج نشان داد که با افزایش دبی در دوره بازگشت های مختلف، عمق، سرعت جریان و وسعت گسترش پهنه سیلاب افزایش داشته اما مقادیر آن در بازه های مختلف یکسان نبوده است.