نبی شمسایی

زمینه و هدف: سرعت و چابکی، دو مورد از مهمترین عناصر موفقیت ورزشی به­ ویژه در دوی سرعت هستند. هدف از انجام این پژوهش بررسی اثر 12 هفته تمرینات سربالایی، سراشیبی و ترکیبی بر سرعت و چابکی دوندگان سرعتی مرد جوان بود. روش‌ها: 40 آزمودنی دونده سرعت ماده ­های 100، 200 و 400 متر با حداقل یک دوره سابقه شرکت در مسابقات قهرمانی کشور و داشتن تمرین منظم طی یکسال گذشته با دامنه سنی 25-18 سال، به صورت هدفمند انتخاب و به­ طور تصادفی به چهار گروه (تمرین سربالایی، سراشیبی، ترکیبی و کنترل) تقسیم شدند. پروتکل تمرینات شامل 12 هفته، سه جلسه در هفته، 8 تکرار در هر جلسه تمرینات دویدن اینتروال در مسافت 100 متر و شدت 70-50 درصد ضربان قلب بیشینه در 6 هفته اول و شدت 80-70 درصد در 6 هفته دوم با فاصله استراحت 3 تا 5 دقیقه در شیب 5/8 درجه بود. در پیش‌آزمون و 72 ساعت پس از آخرین جلسه تمرین با استفاده از آزمون­های 36/5 متر (40 یارد) و ایلینویز رکورد سرعت و چابکی آزمودنی ­ها ارزیابی و ثبت گردید. از آمار توصیفی برای محاسبه میانگین و انحراف معیار و به منظور بررسی تفاوت بین گروه‌ها از آزمون تحلیل کوواریانس و آزمون تعقیبی بونفرونی استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد در متغیر سرعت تفاوت معنی­ داری بین گروه‌های مداخله تمرینی و گروه کنترل وجود دارد (0/05≥P) اما بین گروه­های مداخله تمرینی از نظر متغیر سرعت تفاوت معنی­داری مشاهده نشد (0/05≤P). در متغیر چابکی نیز تفاوت بین سه گروه مداخله تمرینی با گروه کنترل معنی ­دار بود (0/05≥P) اما بین گروه‌های مداخله تمرینی تفاوت معنی ­داری مشاهده نشد (0/05≤P). نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که روش‌های تمرین در سربالایی، سراشیبی و ترکیبی به یک اندازه در افزایش سرعت و چابکی در دونده‌های مرد جوان مؤثر هستند. این نتایج نشان می ­دهد که ترکیب چنین روش ­های تمرینی در برنامه­ های آماده سازی دوندگان سرعت می ­تواند برای بهینه سازی عملکرد ورزشی مفید باشد.