نبی شمسایی

مقدمه و اهداف: شواهد نشان می دهد که تمرینات مقاومتی و بازی های ذهنی می توانند با تعدیل عوامل نوروتروفیک مغزی به بهبود عملکرد شناختی و حافظه کمک کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر شش هفته تمرین مقاومتی و بازی فکری سودوکو بر سطح سرمی BDNF،IGF-1 و حافظه فعال دانشجویان دختر دانشگاه ایلام انجام شد. روش ها: نمونه آماری این پژوهش 40 نفر از دانشجویان دختر دانشگاه ایلام بودند که به صورت هدفمند و در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در چهار گروه (10 نفره) شامل گروه تمرین مقاومتی، گروه بازی فکری، گروه تمرین مقاومتی+ بازی فکری و گروه کنترل قرار گرفتند. قبل از انجام پروتکل‌های تمرینی از آزمودنی‌ها نمونه خونی و آزمون حافظه فعال گرفته شد، سپس تمرینات مقاومتی و ذهنی در شش هفته و سه جلسه در هفته اجرا گردید و مجدداً نمونه های خونی و آزمون حافظه فعال از گروه‌های آزمودنی گرفته شد. یافته ها: نتایج نشان داد که سطح سرمی BDNF و IGF-1 در تمام گروه های مداخله (تمرین مقاومتی، تمرین شناختی سودوکو و ترکیب این دو) به طور معنی داری افزایش یافت (001/0>p). نتایج همچنین نشان داد که عملکرد حافظه فعال تنها در گروه های تمرین شناختی سودوکو و گروه ترکیبی (تمرین مقاومتی + تمرین شناختی سودوکو) افزایش معنی داری را نسبت به پیش‌آزمون نشان داد (05/0>p). در مقایسه های بین گروهی، یافته‌ها حاکی از آن بود که مداخله ترکیبی (تمرین مقاومتی+ تمرین شناختی سودوکو) بطور معنی داری منجر به افزایش سطح سرمی BDNF (05/0>p)، IGF-1 (01/0>p)، و عملکرد حافظه فعال (001/0>p) در مقایسه با گروه کنترل گردید. نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که ترکیب تمرین مقاومتی و تمرین شناختی سودوکو نسبت به اجرای جداگانه این مداخلات، تأثیر هم‌افزایی بر افزایش سطح سرمی عوامل نوروتروفیک و بهبود عملکرد حافظه فعال دارد. این نتایج بر اهمیت به‌کارگیری مداخلات ترکیبی جسمی- شناختی به‌عنوان راهکاری مؤثر برای ارتقای سلامت مغز و عملکردهای شناختی در جمعیت جوان تأکید می‌کند.