مقدمه: در تحقیق حاضر تأثیر یک دوره 10 روزه مصرف مکمل شیلاجیت بر توان هوازی، توان بیهوازی، شاخص خستگی و پاسخ لاکتات خون به یک جلسه فعالیت واماندهساز در ورزشکاران مرد رشته دو و میدانی شهر ایلام بررسی شد. مواد و روشها: بدین منظور تعداد 16 نفر از ورزشکاران که حداقل سابقه 3 سال تمرین مداوم در رشته دو و میدانی داشتند، پس از آگاهی از کلیه مراحل پژوهش و تکمیل فرم رضایتنامه آگاهانه، به عنوان آزمودنی در این پژوهش شرکت کردند. سپس آزمودنیها به صورت تصادفی ساده در دو گروه هشت نفره شامل: 1. گروه مکمل شیلاجیت و 2. گروه دارونما تقسیم شدند. گروه مکمل، به مدت 10 روز روزانه یک قرص 500 میلیگرمی شیلاجیت در یک نوبت، مصرف کردند. گروه دارونما نیز در این دوره به جای مکمل شیلاجیت از دارونما (پودر نشاسته) در کپسولهای مشابه استفاده شد. در ابتدای تحقیق (پیشآزمون) از ورزشکاران آزمون RAST (جهت اندازهگیری توان بیهوازی و شاخص خستگی) گرفته شد. سپس در روز دوم (24 ساعت بعد از آزمون RAST) آزمون واماندهساز بروس انجام شد و پس از 5 دقیقه استراحت با استفاده از لاکتومتر سطح لاکتات ورزشکاران اندازهگیری شد. پس از پایان دوره 10 روزه مکملگیری، مجدداً آزمون RAST و پروتکل بروس اجرا شد و سطح لاکتات همانند پیشآزمون اندازهگیری شد (پسآزمون). یافتهها: نتایج تحقیق حاضر نشان داد که مصرف مکمل شیلاجیت تأثیر معنیداری بر توان هوازی، توان بیهوازی، شاخص خستگی و پاسخ لاکتات خون به یک جلسه فعالیت واماندهساز در ورزشکاران مرد رشته دو و میدانی شهر ایلام دارد. نتیجهگیری: بطور کلی، شیلاجیت با بهبود عملکرد سلولی و تنظیم پاسخهای متابولیکی، میتواند بهعنوان یک مکمل کاربردی در ارتقای توان ورزشی و سلامت عمومی ورزشکاران جوان مورد استفاده قرار گیرد.
