کارآفرینی مفهومی است که برای فعالیت‌های ارزش‌آفرین به‌کار برده می‌شود؛ به‌گونه‌ای که نقش مهمی در توسعه فناوری و نوآوری، اشتغال‌زایی و توسعه اقتصادی دارد. اگرچه ادبیات کارآفرینی بهصورت فزاینده‌ای در جهت بررسی عوامل مؤثر بر قصد کارآفرینانه دانشجویان بر مبنای مدل‌های نیتمحور تمرکز کرده است؛ ولی در جهت شناسایی عوامل شکلگیری رفتار کارآفرینانه دانشجویان به‌خصوص دانشجویان کشاورزی در نظام آموزش عالی ایران مطالعه منسجمی انجام نشده است. به‌منظور پرکردن این شکاف مطالعاتی، پژوهش حاضر با به‌کارگیری نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده به‌دنبال تحلیل جنسیتی تبیین‌کننده‌های رفتار کارآفرینانه دانشجویان در نظام آموزش عالی کشاورزی ایران بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل همۀ دانشجویان سال چهارم کارشناسی رشته‌های کشاورزی در نظام آموزش عالی کشور بودند که تعداد 455 نفر از آن‌ها به روش نمونهگیری چندمرحله‌ای از نه دانشگاه در کشور انتخاب شدند. نتایج پژوهش نشان داد که متغیرهای نگرش نسبت به کارآفرینی، هنجارهای ذهنی و کنترل رفتاری درک‌شده تأثیر مثبت و معناداری بر قصد و رفتار کارآفرینانه دانشجویان کشاورزی در نظام آموزش عالی ایران داشتند. افزون بر این، نتایج تحلیل مقایسات چندگانه نشان داد که متغیر جنسیت تأثیر متغیرهای نگرش نسبت به کارآفرینی، هنجارهای ذهنی و کنترل رفتاری بر قصد کارآفرینانه را تعدیل می‌کند. یافته‌های حاضر بیانگر کاربردپذیری و قابلیت اطمینان نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده در بین دانشجویان کشاورزی ایران است؛ بنابراین، سیاستگذاران و برنامهریزان نهادهای دولتی و آموزشی می‌توانند از نتایج این پژوهش در جهت تدوین راهبردها و راهکارهایی برای ترویج کارآفرینی در بین دانشجویان کشاورزی بهره گیرند.
