نعمت‌اله شیری

هدف این پژوهش، بررسی تأثیر ابعاد مسئولیت‌پذیری اجتماعی سازمان بر رفتار سبز کارکنان با درنظر گرفتن نقش تعدیلگر جنسیت بود. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر جمع‌آوری داده‌ها توصیفی است. جامعه آماری پژوهش حاضر را کلیه کارکنان سازمان‌های دولتی استان ایلام به تعداد تقریبی 40,000 نفر تشکیل دادند. با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای با انتساب متناسب و بهره‌گیری از جدول مورگان، حجم نمونه 380 نفر تعیین گردید. داده‌های پژوهش از طریق پرسشنامه‌ای استاندارد گردآوری شدند و با بهره‌گیری از نرم‌افزار SmartPLS و روش مدلسازی معادلات ساختاری مبتنی بر واریانس تجزیه و تحلیل گردیدند. پایایی ابزار با شاخص‌هایی نظیر آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی و روایی آن از طریق روایی همگرا با معیار میانگین واریانس استخراج شده (AVE) و روایی واگرا با استفاده از معیار فورنل-لارکر مورد سنجش قرار گرفت. نتایج نشان داد که مسئولیت‌پذیری اقتصادی و مسئولیت‌پذیری اخلاقی به ترتیب با ضرایب مسیر 47/0 و 22/0 تأثیر مثبت و معناداری بر رفتار سبز دارند، در حالی که مسئولیت‌پذیری قانونی و مسئولیت‌پذیری بشر دوستانه تأثیری بر رفتار سبز نداشته‌اند. همچنین، نتایج حاکی از آن است که جنسیت تنها تأثیر بعد اقتصادی مسئولیت‌پذیری اجتماعی بر رفتار سبز را تعدیل می‌کند و در تأثیر سایر ابعاد قانونی، اخلاقی و بشر دوستانه بر رفتار سبز نقشی ندارد. نتیجه این مطالعه می‌تواند در تدوین راهبردهای مسئولیت اجتماعی سازمان‌ها و سیاست‌های توسعه پایدار سازمانی نقش مؤثری ایفا کند و به افزایش تعهد محیط‌زیستی و عملکرد پایدار در سطح سازمان و جامعه کمک نماید.