1405/02/20

نبی سبحانی

مرتبه علمی: استادیار
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت:
دانشکده: الهیات و معارف اسلامی
اسکولار:
پست الکترونیکی: n.sobhani [at] ilam.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن:
HIndex:

مشخصات پژوهش

عنوان
بازپژوهی در رفع ابهام از ماهیت غرر از منظر فقه فریقین
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
غرر، جهل، خطر، خدعه، عدم قدرت بر تسلیم
سال 1404
مجله فقه مقارن
شناسه DOI
پژوهشگران نبی سبحانی

چکیده

فقهای شیعه و اهل‌سنت و برخی پژوهشگران معاصر از واژه غرر مذکور در روایت مشهور نهی پیامبر اکرم (ص) از بیع غرری تعاریف متفاوتی ارائه نموده‌ا‌ند که علاوه بر این‌که برخی تعاریف موافق معنای لغوی این واژه نمی‌باشد اختلاف در تعاریف به‌گونه‌ای است که تطبیق عنوان غرر بر مصادیقش قاعده‌مند نیست مواردی بر اساس یک تعریف مصداق غرر است درحالی‌که بر اساس تعریف دیگر غرر نیست. این پژوهش با مطالعه کتابخانه‌ای، ابتدا یافته‌های دررابطه‌با تعریف غرر را بر اساس نظر مذاهب فقهی دسته‌بندی نموده است و سپس مشخص گردانید که تمام تعاریف بر یک یا چند مفهوم از مفاهیم چهارگانه جهل، خطر، عدم قدرت بر تسلیم و خدعه استوار گردیده است. در پایان به روش تحلیلی - توصیفی با بررسی یافته‌ها به این نتیجه رسید که از آثار فقهی و پژوهش‌های انجام شده نمی‌توان معنای برای غرر به دست آورد که قابلیت تطبیق بر تمام مصادیق گفته شده برای غرر را داشته باشد. لذا با بررسی روایات و تکیه بر معنای لغوی به نظر نگارنده از بین معانی ذکر شده معنای خطر به دلیل موافق بودن با قول لغویین و عدم وضع شرعی برای معنای خاص و نیز قابلیت تطبیق بر مصادیق ذکر شده در روایات، صحیح‌ترین معنا است. هرچند این معنا استدلال به غرر در بطلان عقد را محدود به جهلی می کند که سبب خطر است نه مطلق جهل.