1405/06/31

پرویز باقری

مرتبه علمی: دانشیار
ارکید: پیوند
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت: پیوند
دانشکده: ادبیات و علوم انسانی
اسکولار:
پست الکترونیکی: p.bagheri [at] ilam.ac.ir
اسکاپوس: پیوند
تلفن:
HIndex:

مشخصات پژوهش

عنوان
خوانش نوین حقوقی از راعی و رعیت در پرتو سیره رضوی
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
"نسبت سنجی" "راعی ورعیت" "مسئولیت" "حکمرانی مطلوب"
سال 1404
مجله فرهنگ و سیره اهل بیت (ع)
شناسه DOI https://doi.org/10.22034/mab.2025.493257.1163
پژوهشگران پرویز باقری ، مهدی شعبان نیا منصور

چکیده

هرمکتبی بر اساس نگرشی که در خصوص جایگاه انسان در هستی دارد نوع مطلوب خود از حکمرانی رامعرفی می‌نماید. در مکتب غرب، حکمرانی مطلوب الگویی نوین از حکمرانی است، که هدف آن افزایش کارایی و توانمندی دولت، با اصلاح روش‌های حکمرانی است.در مکتب اسلام و به ویژه در سیره ائمه همچون امام رضا (ع) الگوی راعی ورعیت وجود دارد، که در آنجا مسئولیت طرفینی و متقابل است. سؤالی که قرار است این پژوهش به آن پاسخ دهد این است که آیا بین این دو الگو ارتباطی وجود دارد؟ یا به ‌طورکلی باهم در تضاد هستند؟ هدف این پژوهش، بیان تعریفی دقیق و روشن از مفهوم راعی ورعیت بر اساس سیره رضوی و رفع ابهامات از این مفهوم و سپس بررسی نسبت دو مقوله ی "حکمرانی مطلوب" و "راعی و رعیت" باهم است. در اسلام به مقوله مسئولیت و پاسخگویی بسیار تأکید شده آیات قرآن واحایث رضوی بسیاری در این زمینه وجود دارد؛ که باعث گردیده که در این زمینه با حکمرانی مطلوب نقطه اشتراک داشته باشد. اما در اسلام مسئولیت از جهت منشأ مسئولیت و تقابل وتماثل حق وتکلیف باحکمرانی مطلوب که خواستگاه اومانیستی دارد متفاوت می‌باشد. مضافا آن که مسئولیت دراسلا م فقط جنبه رسمی ودنیایی ندارد بلکه جنبه اخروی نیزدارد. مقاله حاضر تلاش می نماید تا وجوه اشتراک و افتراق دو مفهوم مسئولیت در الگوی حکمرانی خوب و راعی و رعیت در الگوی حکمرانی اسلامی را به مدد روش تحلیلی- توصیفی و با مراجعه به منابع مکتوب و الکترونیکی هر دو حوزه مورد مداقه حقوقی قرار دهد