حق انصراف در قراردادهای الکترونیکی، یکی از مهمترین ابزارهای حمایت از مصرفکننده در عصر دیجیتال بهشمار میرود. با این حال، این حق با اصل لزوم قراردادها که بر پایبندی طرفین به تعهدات خود تأکید دارد، در تضاد ظاهری قرار میگیرد. این تحقیق با هدف بررسی رابطه میان حق انصراف و اصل لزوم، به تحلیل این موضوع در چارچوب حقوقی و با نگاهی به مبانی اسلامی پرداخته است.در بخش نخست، تلاش شده نشان داده شود که چگونه میتوان از طریق برخی استثناها و شرایط از پیش تعیینشده، تعادلی میان لزوم قرارداد و اختیار مصرفکننده در انصراف ایجاد کرد. در ادامه، دیدگاههای کلی فقه اسلامی و اهل سنت درباره امکان بازگرداندن کالا توسط خریدار بررسی شده و روشن میشود که نهادهایی مشابه با حق انصراف، در سنت حقوقی ما نیز ریشههایی دارند.روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و بر پایه منابع حقوقی، مطالعات تطبیقی و تحلیل رویههای جاری در پلتفرمهای تجارت الکترونیک انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که با وجود چالشهایی در اجرای حق انصراف، میتوان از طریق چارچوبهای حقوقی منسجم، به حفظ منافع دو طرف قرارداد کمک کرد.
