حکمت های منسوب به علی (ع) درباره عدالت، شیوه های برخورد با مردم، مصایب ناشی از ستم و ... در جای جای نهج البلاغه، به چشم می خورد. از دیگر سو در منابع قدیم عربی از عدالت ایرانیان و خصوصا انوشروان، سخنانی نقل شده که از جهت ساختار کلامی و مضمونی، شباهت بسیار به سخنان علی (ع) دارد. در این تحقیق می کوشیم، با روش علی - مقایسه ای ابتدا این سخنان حکیمانه را با هم مقایسه کرده، سپس احتمالات مختلف برای تفسیر این شباهت ها را بررسی کنیم. نتایج این مقایسه، نشان از قرابت فرهنگی و فکری ایرانیان باستان با اندیشه های امام علی (ع) دارد که خود یکی از عوامل مهم جذب ایرانیان به دین اسلام و مذهب تشیع بوده است.