در سالهای اخیر سبکشناسان متون ادبی با رویکرد سبکشناسی لایهای، موفّق به تحلیل و تفسیر باریکبینانه و دقیقتری از این متون شدهاند؛ لذا بررسی لایههای مختلف سبکی، نقش مؤثّری در کشف معانی و ایدئولوژی متون دارد. در میان لایههای چندگانۀ یک متن، لایۀ واژگانی بسان دیگر لایهها میتواند در تعیین تفسیر و بازتاب سبک و به تبع آن، جهانبینی شاعر نقش تعیینکنندهای داشته باشد. پژوهش حاضر تلاش کرده است تا با دو رویکرد تحلیل زبانی- محتوایی و آماری به بررسی سبکشناسی لایه واژگانی و تحلیل ایدئولوژی حاکم بر مدایح علوی عبدالله الوایل احسائی، شاعر عربستانی بپردازد. واژگان این اشعار در چهار محور عینی و انتزاعی، رمزگان، عناصر اشارهگر زبانی و محور آرکائیسم مورد نقد و بررسی قرار گرفتهاند. نتایج نشان میدهد، با عنایت به اینکه ایدئولوژی و سبک شاعر رابطۀ مستقیمی با هم دارند، با بررسی سبک واژگانی اشعار مدحی احسائی، شاهد تجلّی دیدگاه-های اعتقادی و دینمحور از طریق واژهگزینی متناسب هستیم. از یک طرف، بسامد بالای واژگان انتزاعی بیانگر عقیده محور بودن اشعار احسائی است و از طرف دیگر، کاربرد چشمگیر رمزگان شریعت و عناصر اشارهگر که به عنوان دلایل عقلی و نقلی در دفاع از عقیده وی به کار رفتهاند، متضمن تأکید بر نهادینه ساختن مضامین دینی و عقیدتی شاعر است.
