رستم علی‌‎زاده

مقدمه: سیستم هموستاز انرژی به عنوان یک سیستم فیزیولوژیکی پیچیده، تعادل بین انرژی دریافتی و مصرفی را ایجاد می‌کند و تنظیم این تعادل در بدن، تحت تأثیر عوامل داخلی و خارجی قرار دارد (رحمانی قبادی، رحمانی نیا، میرزایی، هدایتی، آقا علی نژاد، 1396). عوامل داخلی تاثیر گذار بر نگهداری تعادل انرژی در بدن موجود زنده شامل بسیاری از مولکول‌ها می‌شوند. پرپتین سایتوکاینی است که به طور عمده در پانکراس، غدد بزاقی، بافت پستان و کلیه تولید می‌شود (آیدین، 2014)، سپس در ویزیکول-های ترشحی سلول‌های بتا پانکراس ذخیره شده و همراه با آمیلین و انسولین ترشح می شود. به طور کلی پرپتین، به همراه سایر پپتید های ارکسیژنیک، نقش کلیدی در توسعه چاقی با تنظیم تعادل انرژی و تاثیر بر مراکز گرسنگی و سیری در هسته‌های پاراونتریکولار و هسته قوسی ایفا می‌کند، عملکرد اصلی پرپتین در این روند، تنظیم متابولیسم کربوهیدرات است (رمضان خانی، سوری، رواسی، اکبر نژاد، 1394). هدف: هدف از این تحقیق بررسی تاثیر 6 هفته تمرین تناوبی با شدت بالا بر سطوح پلاسمایی پرپتین و مقاومت به انسولین در زنان غیرفعال دارای اضافه وزن بود. روش شناسی: آزمودنی های تحقیق را 20 زن سالم غیرفعال دارای اضافه وزن تشکیل دادند که به دو گروه تمرین با شدت بالا و کنترل تقسیم شدند. گروه تمرین به مدت 6 هفته تمرینات تناوبی (60-40 ثانیه فعالیت/40-30 ثانیه ریکاوری فعال، 3 روز در هفته) خود را با شدت بالا و به صورت دایره ای انجام دادند؛ در حالی که گروه کنترل به زندگی روزمره خود ادامه دادند. قبل و بعد از 6 هفته، 2 نمونه‌ خونی در حالت استراحت گرفته شد و برای اندازه گیری متغیرهای مورد نظر استفاده شد. از آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌های تکراری در سطح کمتر از 05/0 جهت تحلیل آماری استفاده شد. یافته ها: تفاوت معنی‌داری در تغییرات پلاسمایی پرپتین بین دو گروه بعد از 6 هفته مشاهده شد (049/0=P). نتایج در مورد گلوکز ناشتا (54/0=P) و مقاومت به انسولین (15/0=P) معنی دار نبود، در حالی که این تغییرات در مقادیر انسولین معنی دار بود (008/0=P). ارتباط معنی داری هم بین تغییرات پرپتین و مقاومت به انسولین مشاهده شد (05/0>P، 48/0=r). نتیجه‌گیری: براساس نتایج تحقیق 6 هفته تمرین تناوبی با شدت بالا عامل موثری بر مقادیر پلاسمایی پرپتین زنان غیرفعال دارای اضافه وزن می‌باشد؛ با توجه به وجود ارتباط بین پرپتین و مقاومت به انسولین، احتمالا پرپتین در تغییرات مقاومت به انسولین در اثر افزایش وزن موثر می‌باشد.