رستم علی‌‎زاده

زمینه و هدف: هدف از این پژوهش بررسی تأثیر ترتیب تمرین ورزشی بر ترکیب بدنی و نیمرخ لیپیدی در زنان دارای اضافه‌وزن بود. روش کار: تعداد 45 زن دارای اضافه‌وزن غیر ورزشکار سالم به‌طور تصادفی در 5 گروه دسته‌بندی شدند؛ گروه‌های تجربی تمرینات را به مدت هشت هفته انجام دادند و گروه کنترل که بدون انجام هرگونه تمرین تحت کنترل محقق بودند. برنامه گروه استقامتی شامل 45 دقیقه رکاب زدن با 60 تا 85 درصد حداکثر ضربان قلب بود، 2) برنامه گروه مقاومتی شامل 8 حرکت بود که 30 تا 40 دقیقه فعالیت مقاومتی با 60 تا 85 درصد حداکثر ضربان قلب انجام شد، 3) گروه استقامتی–مقاومتی ابتدا تمرین هوازی (20 دقیقه رکاب زدن با 60 تا 85 درصد حداکثر ضربان قلب) و سپس تمرین مقاومتی (20 تا 25 دقیقه فعالیت مقاومتی با 60 تا 85 درصد حداکثر ضربان قلب) بود، 4) گروه مقاومتی- استقامتی ابتدا تمرین مقاومتی (20 تا 25 دقیقه فعالیت مقاومتی با 60 تا 85 درصد حداکثر ضربان قلب) و سپس تمرین هوازی (20 دقیقه رکاب زدن با 60 تا 85 درصد حداکثر ضربان قلب) بود. غلظت تری گلیسیرید، HDL و LDL با کیت شرکت پارس آزمون بر حسب میلی‌گرم بر دسی لیتر اندازه‌گیری شد. داده‌ها به روش آزمون تحلیل کوواریانس، آنالیز واریانس یک‌طرفه و آزمون تعقیبی بونفرونی در سطح معنی‌داری P<0.05 تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته ها: نتایج حاکی از تفاوت معنی‌دار وزن، درصد چربی بدن، شاخص توده بدنی WHR، تری گلیسیرید بین پنج گروه بود (000/0P=). همچنین تغییرات وزن، درصد چربی بدن، شاخص توده بدنی WHR، تری گلیسیرید و HDL بین پیش‌آزمون و پس‌آزمون چهار گروه تمرینی معنی‌دار بود (000/0P=). نتیجه گیری: نتایج تحقیق حاضر نشان داد تمرینات استقامتی، مقاومتی، استقامتی – مقاومتی و مقاومتی- استقامتی موجب بهبود ترکیب بدنی و نیمرخ لیپیدی در زنان دارای اضافه‌وزن شد. از طرفی، با توجه به اثرات مفید مشاهده‌شده به نظر می‌رسد تفاوتی بین نوع و ترتیب تمرینات انجام‌شده بر فاکتورهای موردنظر وجود ندارد، هرچند تمرین ترکیبی مؤثرتر بود. لذا این نوع تمرینات می‌تواند به‌عنوان یک گزینه برای افراد در جهت سلامتی و پیشگیری و کاهش عوارض مرتبط با اضافه‌وزن و چاقی مورداستفاده قرار گیرد.