کریپتوسپوریدیوزیس بیماری روده ای است که از راه دهانی - مدفوعی انتقال می یابد و سبب اسهال و حتی مرگ در حیوانات و انسان های دارای نقص سیستم ایمنی می گردد. در بررسی حاضر نمونه مدفوع به طور مستقیم از راست روده 85 قلاده سگ ولگرد ) 52 قلاده سگ نر و 33 قلاده سگ ماده( درسنین 6 تا 12 ماه به صورت تصادفی جمع آوری شد. اووسیست ها در ابتدا توسط روش رسوبی فرمالین اتر تغلیظ گردیدند، سپس جهت شناسایی میکروسکوپی از رنگ آمیزی ذیل نلسون اصلاح شده استفاده گردید. تک یاخته کریپتوسپوریدیوم در یک نمونه از مجموع 85 نمونه مدفوع مورد بررسی شناسایی شد و شیوع آلودگی در سگ های ولگرد تحت مطالعه 1/ 1 درصد اعلام گردید. با توجه به شیوع پایین این تک یاخته در سگ های ولگرد مناطق شمالی ایران و توجه به این نکته که سگ ها اکثرا به گونه کریپتوسپوریدیوم کنیس آلوده اند، در حالی که سهم بیشتر موارد کریپتوسپوریدیوزیس انسانی را کریپتوسپوریدیوم پاروم و کریپتوسپوریدیوم هومینیس رقم می زند، نشان می دهد ریسک انتقال زئونتیک کریپتوسپوریدیوم از سگ های ولگرد به انسان در مناطق مطالعه شده در این بررسی بالا نیست. با این وجود با توجه به اهمیت این تک یاخته در انسان های دارای نقص ایمنی، توجه به اقدامات پیشگیری کننده لازم می باشد.
