رحیم ناصری

به‌منظور بررسی اثر باکتری‌های افزاینده رشد گیاه بر عملکرد دانه و تبادلات گازی ارقام گلرنگ در شرایط دیم، آزمایش مزرعه‌ای به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌‌های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی سرابله، استان ایلام در سال زراعی 1401-1400 اجرا شد. تیمار‌های آزمایشی شامل ارقام در چهار سطح (فرامان، گلدشت، سینا و امید) و عامل منابع مختلف کودی در شش سطح (شاهد، 50 درصد کود شیمیایی نیتروژن، باکتری ازﺗﻮﺑﺎﮐﺘﺮ + 50 درصد کود شیمیایی نیتروژن، باکتری آزوﺳﭙﺮﯾﻠﯿﻮم+ 50 درصد کود شیمیایی نیتروژن، مخلوط باکتری ازﺗﻮﺑﺎﮐﺘﺮ+ آزوﺳﭙﺮﯾﻠﯿﻮم +50 درصد کود شیمیایی نیتروژن و 100 درصد کود شیمیایی نیتروژن مورد نیاز) بودند. بر اساس نتایج تجزیه واریانس داده‌ها عملکرد، اجزای عملکرد و هم‌چنین صفات فتوسنتزی تحت برهمکنش رقم× منابع مختلف کودی معنی‌دار شدند. برهمکنش تیمارها نشان داد که بیش‌ترین تعداد غوزه در بوته، تعداد دانه در غوزه، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، سرعت فتوسنتز خالص، میزان تعرق، هدایت مزوفیلی و کارایی مصرف آب فتوسنتزی از گلرنگ رقم سینا ×باکتری آزوﺳﭙﺮﯾﻠﯿﻮم+ازﺗﻮﺑﺎﮐﺘﺮ+50 درصد کود شیمیایی نیتروژن به‌دست آمد. نتایج این پژوهش نشان داد که کاربرد تلفیقی کود شیمیایی نیتروژن (به میزان 50 درصد کمتر) به همراه کود زیستی (ازﺗﻮﺑﺎﮐﺘﺮ+ آزوﺳﭙﺮﯾﻠﯿﻮم) علاوه بر اینکه در شرایط دیم می‌تواند از هدر رفت کود شیمیایی نیتروژن و آلودگی محیط زیست جلوگیری گردد، می‌تواند باعث بهبود رشد و تولید گلرنگ رقم سینا می‌شود.