1405/06/16
رضا  امیدی پور

رضا امیدی پور

مرتبه علمی: استادیار
ارکید: پیوند
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت: پیوند
دانشکده: کشاورزی
اسکولار: پیوند
پست الکترونیکی: R.omidipour [at] ilam.ac.ir
اسکاپوس: پیوند
تلفن:
HIndex: 18

مشخصات پژوهش

عنوان
کاربرد شاخصهای تنوع گونهای و کارکردی در پایش اثرات مدیریت چرا (مطالعه موردی منطقه بزداغی خراسان شمالی
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
مدیریت چرای دام, حفاظت از تنوع زیستی, تنوع گونه‌ای, تنوع کارکردی, منطقه بزداغی,
سال 1404
مجله پژوهش و فناوری محیط زیست
شناسه DOI 10.66224/jert.51313.10.18.123
پژوهشگران علی ملکشی ، غلامرضا بخشی خانیکی ، یونس عصری ، محبت نداف ، رضا امیدی پور

چکیده

یکی از مبناهای اصلی در مطالعات کاربردی در هر منطقه، شناخت و همچنین حفاظت از اکوسیستم‎های طبیعی است. بررسی بوم­شناختی پوشش گیاهی هر منطقه، در مدیریت منابع طبیعی نقش اساسی دارد. به همین دلیل، هدف از انجام این تحقیق بررسی تأثیر مدیریت چرای دام (قرق و چرا) بر خصوصیات پوشش گیاهی اعم از تنوع گونه­ای، تنوع کارکردی، ترکیب گیاهی و گونه­های شاخص در منطقه بزداغی در شهرستان بجنورد، استان خراسان شمالی بود. برای اندازه­گیری تنوع زیستی از شاخص­های تنوع گونه­ای (شاخص هیل، غنای گونه­ای، یکنواختی، تنوع شانون و سیمپسون) و تنوع کارکردی (تک ویژگی و چند ویژگی) استفاده شد. مقایسه ترکیب گیاهی بین دو مدیریت با استفاده از آزمون تحلیل تطبیقی قوسگیر (DCA) و تعیین گونه­های شاخص با آزمون تحلیل گونه­های شاخص و آزمون مونت کارلو انجام شد. براساس نتایج در منطقه بزداغی، چرای دام به صورت معنی‎داری غنای گونه‎ای را کاهش داده است (P-value < 0.05)، ولی بر سایر شاخص‎های تنوع گونه­ای اثر معنی‎داری نداشت. همچنین، چرای دام به صورت معنی‎داری تنوع کارکردی گیاهی را کاهش داد. بر اساس نتایج آزمون DCA، چرای دام موجب ایجاد ترکیب گیاهی مختلفی بین دو منطقه قرق و چراشده شد. در نهایت، چرای دام موجب شد تا در منطقه تحت چرا تنها یک گونه شاخص وجود داشته باشد در حالی که در منطقه قرق­شده، 16 گونه شاخص وجود داشت. نتایج این تحقیق نشان داد که منطقه بزداغی از تنوع زیستی بالایی برخودار است و استفاده از ابزارهای مدیریت از قبیل قرق، تأثیر مثبتی بر افزایش تنوع گونه­ای و کارکردی و نیز افزایش گونه شاخص دارد.