1405/06/16
رضا  امیدی پور

رضا امیدی پور

مرتبه علمی: استادیار
ارکید: پیوند
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت: پیوند
دانشکده: کشاورزی
اسکولار: پیوند
پست الکترونیکی: R.omidipour [at] ilam.ac.ir
اسکاپوس: پیوند
تلفن:
HIndex: 18

مشخصات پژوهش

عنوان
بررسی اثر مدیریت چرای دام بر الگوی تغییرات تنوع در امتداد گرادیان ارتفاع
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
تنوع زیستی تنوع کارکردی قرق مدیریت منابع طبیعی
سال 1405
مجله مدیریت اکوسیستم های طبیعی
شناسه DOI 10.22034/emj.2026.2083290.1148
پژوهشگران محبت نداف ، غلامرضا بخشی خانیکی ، یونس عصری ، علی ملکشی ، رضا امیدی پور

چکیده

پوشش گیاهی یکی از مهم‌ترین عارضه‌های نمود سیمای طبیعت بوده و به‌عنوان بهترین راهنما برای قضاوت در مورد عوامل اکولوژی آن منطقه به‌شمار می‌روند. در این تحقیق منطقه بزداغی واقع در شهرستان بجنورد، استان خراسان شمالی مورد بررسی قرار گرفت. نمونه‌برداری در فصل اوج رشد گونه‌های گیاهی به روش سیستماتیک تصادفی انجام گرفت. مساحت واحدهای نمونه‌‌برداری مطابق اندازه واحد نمونه‌برداری پیشنهادی برای مطالعه پوشش‌های علفی یک مترمربع، پوشش‌های درختچه‌ای 25 مترمربع و برای پوشش‌های درختی 100 مترمربع انتخاب شد. شاخص‌های تنوع شانون-واینر، سیمپسون و غنای گونه‌ای محاسبه شدند. بررسی همزمان فراوانی و خصوصیات کارکردی گونه‌ها با اندازه‌گیری شاخص‌های تنوع کارکردی صورت گرفت. ارتباط بین شاخص‌های تنوع زیستی (تنوع گونه‌ای و تنوع کارکردی) با ارتفاع در دو نوع مدیریت مختلف چرای دام (قرق‌شده و در حال چرا) مورد بررسی قرار گرفت. بررسی ارتباط ارتفاع و شاخص‌های تنوع زیستی با استفاده از همبستگی و رگرسیون خطی انجام شد. آنالیزهای آماری در نرم افزار R محاسبه شدند. بررسی تاثیر نوع مدیریت بر ارتباط شاخص‌های تنوع با ارتفاع نشان داد که نوع مدیریت اثر معنی‌داری بر رابطه بین ارتفاع و شاخص‌های تنوع زیستی دارد. این تاثیر در برخی مواد موجب تغییر جهت رابطه (از ارتباط مثبت به منفی) و یا از بین رفتن رابطه (تبدیل رابطه معنی‌دار به رابطه غیر معنی‌دار) شد. برای مثال، در منطقه قرق‌شده، ارتباط مثبت و معنی‌داری بین ارتفاع میانگین وزنی سطح ویژه برگ (R2 = 0.146, P-value = 0.043) وجود داشت در حالی‌که در منطقه چراشده، رابطه معنی‌داری مشاهده نشد (P-value > 0.05). به‌طور کلی نتایج تحقیقات نشان می‌دهد که چرای دام باعث ایجاد تغییرات زیادی در ساختار و عملکرد جوامع گیاهی می‌شود. به‌طوریکه در تحقیق حاضر وجود چرای دام موجب از بین رفتن ارتباط بین تنوع زیستی و ارتفاع شده است.