رضا تبارکی

مان‌ها، ترشحاتی با مزه شیرین و چسبنده گیاهی هستند که بر اثر فعالیت‌های تغذیه‌ای برخی از حشرات بر روی اندام‌های جوان بعضی از گیاهان یا واکنش گیاه در برابر بعضی عوامل مکانیکی و یا حرارت محیط به بیرون بافت‌ها تراوش می‌شود. با توجه مصارف این مان‌ها در طب سنتی بررسی خواص آنتی اکسیدانی، پلی ساکاریدهای استخراج شده از انواع مان‌ها ضروری به نظر می‌رسد. با توجه به خواص و کاربردهای حلال‌های اتکتیک عمیق(DES) که جایگزین مناسبی برای حلال‌های سمی و تخریب پذیر می‌باشد به دنبال جستجو در منابع مطالعاتی مختلف، تاکنون پژوهش در راستای بررسی خواص آنتی اکسیدانی پلی ساکاریدهای استخراجی از مان‌های خارشتر، شکرتیغال، شیرخشت، بیدخشت و گیاه دارویی ناخونک توسط حلال اتکتیک عمیق انجام نشده است. بنابراین ما در این پایانامه به بررسی این موارد پرداخته ایم. در کار اول تا پنجم پلی ساکارید موجود در مان‌های ترنجبین، شکرتیغال، شیرخشت، بیدخشت و گیاه دارویی ناخونک با استفاده از DES استخراج شد، سپس محتوای کل کربوهیدرات(TCC)، محتوای کل فنولی(TPC)، محتوای فلاونوئید کل (TFC) و سنجش‌های دیگر آنتی اکسیدانی شامل اندازه گیری ظرفیت آنتی اکسیدانی معادل ترولوکس (TEAC)، قدرت کاهش یون‌های آهن (TRAP)، قدرت کاهش (RPA)و ارزیابی ظرفیت آنتی اکسیدانی به روش رادیکال (Diphenyl picrylhydrazyl) DPPH بر روی عصاره استخراج شده و پلی ساکارید استخراج شده اندازه گیری شدند. نتایج نشان داد که عصاره استخراجی از مان‌های های ترنجبین، شکرتیغال، شیرخشت، بیدخشت و گیاه دارویی ناخونک حاوی TCC به ترتیب با مقادیر 50/2، 32/5، 62/7، 94/2 و 90/2 بر حسب میلی گرم گلوکز بر گرم وزن خشک نمونه و TPC با مقادیر 15/2، 05/5، 45/3، 21/2 و 22/1 بر حسب میلی گرم گالیک اسید بر گرم وزن خشک نمونه بود. در پایان به بررسی گروه‌های عاملی، مونوساکاریدهای سازنده و تجزیه گرمایی پلی ساکاریدهای استخراجی پرداخته شده است