رضا یگانه

امروزه خاک‌ورزی و مباحث مرتبط با آن برای محققان و کشاورزان از اهمیت بالایی برخوردار هست. یکی از این مباحث، نیروی کششی است که عوامل زیادی بر روی آن تأثیر می‌گذارند. دانستن مقدار تقریبی این نیرو کمک می-کند تا مثلاً ماشین‌ آلات و ادوات مناسب با شرایط موجود در آن مزرعه به کار گرفته شود. پس هدف از این تحقیق، استفاده از نتایج حاصل از آزمون‌های برش وین و نفوذسنج مخروطی به منظور ارائه مدلی برای پیش بینی نیروی کششی یک ابزار خاک‌ورز متقارن (گاوآهن قلمی)، بدون نیاز به اندازه‌گیری‌های آزمایشگاهی است. بدین منظور چهار مزرعه در نظر گرفته شد و در هر مزرعه آزمایش‌های شاخص مخروطی و برش وین انجام گردید. همچنین در هر مزرعه با در نظر گرفتن متغیرهای سرعت پیشروی (3، 5، 7 و 9 کیلومتر در ساعت) و عمق خاک‌ورزی (15، 20، 25 و 30 سانتی‌متر)، نیروی کششی گاوآهن قلمی بدست آمد. این تحقیق در مزرعه بر اساس آزمایش کرت‌ خرد شده بر پایه طرح بلوک کاملاًً تصادفی و هر آزمایش در سه تکرار انجام گردید. نتایج نشان داد که با افزایش عمق نفوذ از 15 تا 30 سانتی‌متر، مقاومت برشی و شاخص مخروطی خاک به ترتیب از 62/36 تا 21/48 و از 16/23 تا 86/38 درصد افزایش یافتند. با افزایش سرعت پیشروی و عمق خاک‌ورزی، نیروی کششی به ترتیب در حدود 16/30 و 32/25 درصد افزایش یافت. با افزایش رطوبت خاک، مقدار مقاومت کششی 83/47 درصد کاهش یافت. همچنین با افزایش شاخص مخروطی و مقاومت برشی خاک، نیروی کششی خاک‌ورز قلمی نیز افزایش پیدا کرد.