یوسف و زلیخا از مشهورترین داستانهای غنایی ادبیات سامی است که در کتاب مقدّ سو قرآن کریمن قل شده و در تاریخ ادبیّات فارسی بارها به نظم درآمده است. یکی از سرایندگان این داستان ناظم هروی)م: 1081 ه.ق.( است که منظومۀ او با روایت قرآن کریم واجد برخی تفاوتها است. این تفاوت به منشأ داستان در کتاب مقدّس و تأثیرپذیری مفسران و مؤلفان قصصالانبیاء از آن و ورود این عناصر به منظومههایی چون یوسف و زلیخای منسوب به فردوسی و جامی بر میگردد که بر شاعران ادوار بعد اثر گذاشتهاند. کثرت تصویرسازی، نوآوری در تصاویر، غلبۀ استعاره، وفور و تنوع ترکیبات نوآیین و نزدیکی به زبان رایج روزگار، از مهمترین ویژگیهای یوسف و زلیخای ناظم هروی است که در پیوند با روایت جذاب و قدرت شاعر در عرضۀ قصّه، آن را به یکی از موفقترین منظومههای غنایی تبدیل کرده است. سؤال اصلی این پژوهش که به روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای انجام گرفته این است که ناظم هروی کیست و سرچشمۀ روایت متفاوت منظومۀ یوسف و زلیخای او از کجاست و ارزشهای روایی، زبانی و بلاغی این منظومه چیست؟
