سارا آزادی

چکیده مقدمه:مطالعات متفاوتی اثر‌بخشی درمان شناختی‌رفتاری و کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی را در بهبود سلامت‌روان مراجعان و مشکلات گوناگون آنها تائید نموده‌اند، اما در ارتباط با مقایسه دو درمان شناختی‌رفتاری و ذهن‌آگاهی بررفتار خودمراقبتی بیماران سرطانی صورت نگرفته است. هدف پژوهش بررسی اثر‌بخشی روش درمانی شناختی–رفتاری و روش کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر رفتارهای خود‌مراقبتی زنان مبتلا به سرطان انجام شد. روش: برای این منظور، در قالب یک طرح نیمه‌آزمایشی با بهره‌گیری از طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل بود، جامعه آماری کلیه زنان دارای بیماری سرطان که به مرکز درمانی بیمارستان گلستان در سال1401مراجعه، تشکیل دادند، با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی‌ساده و در دسترس45نفر بیمار مبتلا به سرطان به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل گمارش شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه رفتارهای خودکنترلی طیب‌زاده و همکاران(1399)استفاده شد. گروه آزمایشی اول، درمان شناختی‌رفتاری و گروه آزمایشی دوم، درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی را در 10جلسه90دقیقه‌ای دریافت کردند. آزمودنی‌های گروه کنترل تا پایان فرآیند پزوهش مداخله‌ای دریافت ننمودند. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل کوواریانس تک متغیره و آزمون تعقیبی بونفرونی استفاده گردید. یافته‌ها نشان داد که درمان شناختی–رفتاری و درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی در افزایش رفتار خودکنترلی در گروه‌های آزمایشی موثر واقع شده‌اند سطح معناداری کمتر از(01/0>p). همچنین بین درمان شناختی رفتار و درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی تفاوت معناداری وجود نداشت و هر دو مداخله اثربخشی یکسانی داشتند(05/0