سهیلا عرفانی

مقدمه: با توجه به محدود گزینه‌های درمانی برای بیماران مبتلا به صرع، به ویژه آنهایی که به دارو مقاوم هستند، مداخلات غیردارویی (مانند فعالیت ورزشی و رژیم غذایی) و ترکیب آنها می‌تواند به توسعه پروتکل‌های درمانی بیماران صرعی کمک کند. از این رو، در این پژوهش اثر هشت هفته تمرین استقامتی همراه با رژیم غذایی کتوژنیک بر میزان آنزیم گلوتامات اگزالواستات ترانس‌آمیناز (GOT) و سطح گلوتامات و GABA در ناحیه CA1 هیپوکامپ موش‌های صحرایی نر صرعی شده با پنتیلن تترازول مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش‌ها: تعداد 35 سر موش صحرایی نر بالغ نژاد ویستار، با وزن 250-200 گرم خریداری گردید. حیوانات به‌طور تصادفی به پنج گروه هفت تایی تقسیم شدند: گروه کنترل (بدون القای صرع + رژیم استاندارد)، گروه صرع (القای صرع + رژیم استاندارد)، گروه صرع + تمرین استقامتی (القای صرع + تمرین استقامتی)، گروه صرع +MCT (القای صرع + رژیم غذاییMCT)، گروه صرع+ تمرین استقامتی+ MCT (القای صرع + تمرین استقامتی + رژیم غذایی MCT). القای صرع با تزریق زیرجلدی پنتلین تترازول (PTZ) با دوز mg/kg 35 هر 48 ساعت به مدت 2 هفته صورت گرفت. القای صرع با تزریق زیرجلدی پنتلین تترازول (PTZ) با دوز mg/kg 35 هر 48 ساعت به مدت 2 هفته صورت گرفت. حیوانات گروه تمرین ورزشی به مدت 8 هفته 5 روز در هفته بر روی نوارگردان دویدند. تمرین در هفته اول با سرعت 12 متر در دقیقه برای 15 دقیقه با شیب صفر درجه به مدت 5 روز در هفته اجرا شد. پس از آن، مدت زمان و سرعت نوارگردان به تدریج افزایش یافت به‌‌طوری‌‌که حیوانات در هفته‌ آخر با سرعت 16 متر در دقیقه به مدت 50 دقیقه با شیب صفر درجه روی نوارگردان دویدند. گروه‌های رژیم MCT نیز روزانه رژیم غذایی خاص خود را دریافت کردند. پس از پایان دوره تمرینی و رژیم غذایی، موش‌ها بی‌هوش شدند. پس از خون-گیری، مغز موش‌ها برداشته و هیپوکامپ آن به دقت جدا و در داخل میکروتیوب در فریزر 80- درجه نگهداری شد. برای اندازه‌گیری سطح فاکتورهای مورد نظر از روش الایزا استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که صرع موجب کاهش سطح GABA (003/0=p) و افزایش سطح گلوتامات (000/0=p) در هیپوکامپ خواهد شد. همچنین، یک دوره تمرین ورزشی استقامتی به همراه رژیم غذایی MCT به شکل معنی‌داری موجب افزایش سطح سرمی GOT (001/0=p) و افزایش سطح GABA (045/0=p) و کاهش سطح گلوتامات (008/0=p) در ناحیه CA1 هیپوکامپ خواهد شد. نتیجه‌گیری: انجام فعالیت‌های ورزشی استقامتی همراه با رژیم غذایی کتوژنیک بر میزان آنزیم گلوتامات اگزالواستات ترانس‌آمیناز (GOT) و سطح گلوتامات و GABA در ناحیه CA1 هیپوکامپ موش‌های صحرایی نر صرعی شده با پنتیلن تترازول تأثیر مثبتی دارد. این دو استراتژی می‌تواند محافظت برتر و مؤثرتری در برابر آسیب سلولی ناشی از تشنج ایجاد کند و تعادل تحریکی- مهاری را با کارایی بیشتری در سطح یک ناحیه حیاتی مغز بازگرداند.