آلودگی منابع آب ناشی از حضور آلایند ههای آلی پایدار، ب هویژه رن گهای صنعتی، به یکی از مشکلات مهم زیستمحیطی در سا لهای اخیر تبدیل شده است. این ترکیبات به دلیل پایداری شیمیایی بالا و مقاومت در برابر تجزیه طبیعی، میتوانند اثرات نامطلوبی بر اکوسیست مهای آبی و سلامت انسان ایجاد کنند. در این پژوهش، فتوکاتالیست کامپوزیتی ZnCo₂O₄/ZrO₂ با هدف افزایش کارایی حذف آلایندههای آلی از محی طهای آبی سنتز و مورد بررسی قرار گرفت. بهمنظور بررسی ویژگیهای ساختاری، مورفولوژیکی و نوری نمونههای تهیهشده، از آزمو نهای پراش پرتو ایکس ) XRD (، طیفسنجی تبدیل فوریه مادون قرمز ) FTIR (، میکروسکوپ الکترونی عبوری ) TEM ،) طیفسنجی بازتاب پخشی ) DRS (، فوتولومینسانس ) PL (، پاسخ نوری گذرا ) PR ( و طیفسنجی امپدانس الکتروشیمیایی ) EIS ( استفاده شد. عملکرد فتوکاتالیستی نمون هها در تخریب رنگ قرمز کنگو تحت تابش نور مرئی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که نمونه کامپوزیتی حاوی 30 درصد ZrO₂ نسبت به سایر ترکیبات، بهترین عملکرد فتوکاتالیستی را از خود نشان م یدهد و ب هعنوان ترکیب بهینه انتخاب شد. بررسی پارامترهای عملیاتی شامل مقدار فتوکاتالیست و شدت تابش نور نشان داد که شرایط بهینه فرآیند شامل مقدار فتوکاتالیست 20 mg ، شدت تابش 200 W، غلظت اولیه رنگ 10 mg/L و حجم محلول 200 mL است. در این شرایط، راندمان حذف رنگ قرمز کنگو به حدود 97.3 درصد رسید. تحلیل سینتیکی نیز نشان داد که فرآیند تخریب از مدل شبه مرتبه اول تبعیت کرده و مقدار ثابت سرعت واکنش در نمونه کامپوزیتی افزایش یافته است. همچنین نتایج آزمو نهای PL ، PR و EIS بیانگر کاهش بازترکیب حام لهای بار و بهبود جداسازی الکترون –حفره در ساختار کامپوزیتی بود. بر اساس نتایج بهدستآمده، فتوکاتالیست ZnCo₂O₄/ZrO₂ میتواند بهعنوان ماد های مؤثر و امیدوارکننده برای حذف فتوکاتالیستی آلایند ههای آلی از پسا بهای آبی مورد استفاده قرار گیرد .
