تخصیص اراضی، مسئله تصمیمگیری در رابطه با منابع است که به ارزیابی مطلوبیت هر واحد زمین برای گزینههای مختلف تخصیص اراضی میپردازد، لذا شناسایی عوامل مؤثر در تخصیص اراضی کشاورزی حائز اهمیت است. از آنجا که دشت ماهیدشت از جمله دشتهای مهم استان کرمانشاه از لحاظ کشاورزی است، هدف از این مطالعه شناسایی و رتبهبندی عوامل مؤثر بر تخصیص اراضی کشاورزی در دشت ماهیدشت از دیدگاه کشاورزان و کارشناسان می-باشد. این ﭘﮋوﻫﺶ از روششناسی توصیفی- تحلیلی بهره برده است و از ﻟﺤﺎظ ﻫﺪف، ﺗﻮﺳﻌﻪای ﻛﺎرﺑﺮدی است. پارادایم کلی تحقیق ترکیبی (کیفی- کمی) از نوع طرح متوالی – اکتشافی است. ﻧﻤﻮﻧﻪی مورد مطالعه در ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ، ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﺎن ﺳﺎزﻣﺎن جهاد کشاورزی و مرکز تحقیقات و کشاورزان ﺑﻮدﻧﺪ، ﻛﻪ ﺑﻪ ﺷﻴﻮه ﻫﺪﻓﻤﻨﺪ اﻧﺘﺨﺎب شدند. ﭘﺲ از اﻧﺠﺎم ﻣﺼﺎﺣﺒﺔ ﻋﻤﻴﻖ ﺑﺎ بیش از 40 ﻧﻔﺮ (23 نفر کارشناس و 17 نفر از کشاورزان)، اﺷﺒﺎع دادهها ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪ و ﻣﺼﺎﺣﺒﻪﻫﺎ ﭘﻴﺎدهﺳﺎزی ﺷﺪﻧﺪ. ﺑﺎ اﺳﺘﻨﺎد ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪﻫﺎی ﻣﻴﺪاﻧﻲ در ﻣﺤﻴﻂ نرم افزارMaxqda ، عاملهای شناسایی شده در 6 دسته شامل؛ عوامل اقتصادی، انسانی، اجتماعی- فرهنگی، سیاسی، طبیعی و فنی طبقهبندی شدند. همچنین نتایج رتبهبندی و وزندهی شاخصها با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی و نرمافزار Expert Choiceنشان داد که مهمترین مؤلفههای مؤثر در تخصیص اراضی کشاورزی بر اساس وزن آنها به ترتیب عبارتند از: ابعاد اقتصادی (254/0)، ابعاد سیاسی (184/0)، ابعاد انسانی (156/0)، ابعاد طبیعی (142/0). نتایج این مطالعه میتواند از برنامهریزی و سیاستگذاری در زمینه-ی تخصیص اراضی کشاورزی پشتیبانی نماید و به عنوان یک سیستم پشتیبانی تصمیم در اختیار بهرهبرداران اراضی قرار گیرد.
