سعید یعقوبی

هیدروفرمینگ یکی از جدیدترین روش‌های شکل‌دهی ورق‌های فلزی به‌شمار رفته که در دو دهه اخیر به‌طور گسترده‌ای در صنعت مورد توجه قرار گرفته است. در پژوهش حاضر، فرآیند هیدروفرمینگ ورق دو آلیاژ سبک آلومینیم 2024 و منیزیم AZ31B در دماهای بالا به‌صورت تجربی مورد مطالعه قرار گرفته است. به‌منظور بررسی کیفیت نمونه‌های تولید شده، کرنش ضخامتی به‌وجود آمده در نمونه‌های تغییر شکل یافته مطالعه گردیده است. در ادامه و با استفاده از سختی سنجی و تصاویر ریز ساختار به‌دست آمده از میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM)، ارتباط بین نحوه توزیع کرنش ضخامتی با اندازه دانه و میزان سختی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. به‌منظور تأیید مقادیر تجربی به‌دست آمده، تکرارپذیری نتایج آزمایشگاهی انجام گردید. نتایج پژوهش نشان داد که دمای مناسب جهت فرآیند شکل‌دهی نمونه‌‌های آلومینیمی و منیزیمی به‌ترتیب 0C 250 و 0C 200 می‌باشد. بیشترین میزان کشیدگی و در نتیجه کرنش پلاستیک (به‌دلیل خمش و کشش همزمان) در ناحیه دیواره قطعه‌کار اتفاق افتاده و با وجود اصطکاک تماسی بین ورق و ماتریس در ناحیه فلنج، میزان کرنش ناحیه مزبور افزایش پیدا کرد. بر اساس نتایج مطالعات انجام شده، بیشترین میزان افزایش سختی و کاهش اندازه دانه برای نمونه آلومینیمی به‌ترتیب 37% و 20% و برای نمونه منیزیمی به‌ترتیب 24% و 42% در ناحیه دیواره نسبت به کف محصول به‌دست آمدند.