چکیده این پژوهش با هدف تدوین مدل توسعه هندبال در اقلیم کردستان عراق با رویکرد گرندد تئوری انجام شد. روش پژوهش از نوع پژوهشهای کیفی- گرندد تئوری میباشد. دادههای پژوهش به صورت میدانی و از طریق مصاحبههای عمیق نیمه ساختار یافته جمعآوری شد. نمونهگیری هدفمند به صورت زنجیرهای متوالی (گلوله برفی) از میان کلیه مدیران و صحبنظران هندبال در اقلیم کردستان عراق تا حد اشباء نظری دادهها (کفایت دادهها) انجام شد (15 نفر). روایی مصاحبهها با استفاده از مرور مسیر پژوهش توسط متخصصان و اساتید و اعمال نقطه نظرات آنها مورد تأیید قرار گرفت. پایایی مصاحبههای نیز از طریق حسابرسی فرآیند و توافق درون موضوعی دو کدگذار (ارزیاب)، مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد پایایی بین دو کدگذار در کل برابر 91 % شده و در سطح خیلی خوب قرار دارد. جهت تجزیه و تحلیل متن مصاحبهها از تکنیک تحلیل تفسیری با استفاده از روشهای کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی استفاده شد. در نتیجه تحلیل مصاحبهها 56 مفهوم کلیدی در قالب 21 مقوله فرعی و 9 مقوله اصلی از متن مصاحبهها استخراج شد. نه مقوله اصلی و مقولههای فرعی مربوط به هرکدام شامل؛ محیط پویا (حمایت دانشگاهها و مراکز آموزشی، حمایت دولت، ثبات سیاسی و نظامی، ثبات اقتصادی- اجتماعی، وجود جمعیت جوان)، مدیریت و برنامهریزی (مدیریت کارآمد و اثربخش، برنامه محوری)، بازیکنان ماهر و توانمند (بازیکنان آموزش دیده، استفاده از تجارب خارجی)، مسابقات و رویدادهای منظم و منسجم (مسابقات داخلی منظم و منسجم، حضور مقتدرانه در مسابقات ملی و بین-المللی)، منابع مالی و سخت افزاری (منابع سخت افزاری، جذب حمایت های مالی، مدیریت مالی)، توجه به هندبال پایه (استعدادیابی، پرورش استعداد)، منابع انسانی توانمند (مربیان توانمند، داوران توانمند)، ارتباطات و رسانههای کارآمد (پوشش رسانهای مطلوب، ارتباطات بینالمللی، ارتباطات ملی) و رشد و توسعه هندبال (کسب مدال و افتخار، افزایش مشارکت عمومی در ورزش، افزایش تعداد بازیکنان هندبال) میباشد. در مرحله کدگذاری محوری برخورداری از «بازیکنان آموزش دیده و توانمند» به عنوان مقوله محوری انتخاب شد و سایر مقولهها حول آن قرار گرفت. در مرحله نهایی الگوی پارادایمی توسعه هندبال در اقلیم کردستان عراق تدوین گردید و نشان میدهد 8 عامل در توسعه هندبال اقلیم کردستان عراق نقش دارند.