بیع از مهمترین قراردادهای حوزه فقه و حقوق مدنی ایران شناخته میشود. قوانین و مقرارت این قرارداد با توجه به سابقه طولانی آن در سیستم حقوقی اسلام، ریشه در مبانی فقهی آنان دارد. فقیهان به عنوان زبانشناسانی متبحر از دیرباز، برخی اصول معناشناختی و کاربردشناختی را در قالب مبانی استنباط احکام فقهی برای کشف معانی مقصود شارع و هم صاحبنظران عرصه فقاهت، آگاهانه یا ناآگاهانه به کار بستهاند. نگارندگان در نوشتار حاضر با بیان توصیفی- تحلیلی، درصدد تبیین اصول معناشناختی و کاربردشناختی در بیع به عنوان نمونهای شاخص از متون فقه و به اصطلاح جامعه نمونه در میان انواع متنهای دینی برآمدهاند. به نظر میرسد برخی از اصول معناشناختی به انضمام قواعد کاربردشناسی همچون تفسیر موضعی و بینامتنیّت در تشخیص معنای صحیح و مورد نظر شارع یا مقصود فقیهان، به کار گرفته شدهاند. کشف معنا به وسیله زدودن ابهامات واژگانی، گروهی و ساختاری از طریق تمسّک به برداشتهای قطعی، بافت درونزبانی، اصل تفسیر موضعی، معناشناسی جهان ممکن، بینامتنیت در قالب یک نظریه و به شکلی منسجم بر خلاف برخی ضوابط مطرح در اصول فقه، از أهم این اصول و قواعد زبانی، به شمار میروند.
