1405/02/20

طاهره افشار (Tahereh Afshar)

مرتبه علمی: دانشیار
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت:
دانشکده: ادبیات و علوم انسانی
اسکولار:
پست الکترونیکی: t.afshar [at] ilam.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن:
HIndex:

مشخصات پژوهش

عنوان
تکواژهای منفی ساز در زبان ترکی آذری
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
واژگان کلیدی: ادات، تکواژهای منفی‌ساز، زبان ترکی آذری، منفی‌سازی، نفی صریح و ضمنی
سال 1402
مجله زبان شناسی گویش های ایرانی
شناسه DOI
پژوهشگران طاهره افشار (Tahereh Afshar) ، مریم عبدی بلوکانی

چکیده

در تمامی زبان‌ها روشی برای منفی‌کردن بخش‌های مثبت وجود دارد که جزئی جدایی‌ناپذیر از آن زبان‌هاست. زبان ترکی آذری نیز از این قاعده مستثنا نیست. در این خصوص در زبان ترکی آذری مطالعاتی انجام شده، ولی بیشتر جنبه نحوی مقوله منفی‌سازی مورد بررسی قرار گرفته است و در زمینه ساخت‌واژی نیاز به بررسی‌های دقیق‌تری وجود دارد . بنابراین در این مقاله سعی شد مقوله منفی‌سازی از نظر ساخت‌واژی مورد بررسی قرار گیرد. به همین منظور داده‌هایی از شم زبانی نویسنده و سایر گویشوران این‌زبان و همچنین جملاتی از سه کتاب ترکی «کلیات اشعار ترکی شهریار به انضمام حیدربابایه سلام» (با مقدمه، تصحیح و تعلیقات حمید محمدزاده،1392) ، «آتالار سوزو» اثر فرهاد صادقی قورولو (1390) که حاوی مجموعه‌ای از ضرب‌المثل‌های ترکی آذری است و رمان ترکی «شرق جنگل » اثر لی اصلان اوغلو (2009) که حاوی جملات منفی بودند، جمع‌آوری شد. سپس تکواژ‌هایی که چه به صورت صریح و چه ضمنی معنای منفی را به جمله القا می‌کردند استخراج و دسته‌بندی شدند.پس از بررسی این داده‌ها مشخص شد، تکواژهای [ma] و [mə] به عنوان نشانه‌های نفی صریح در زبان ترکی وجود دارند، که این تکواژها بسته به زمان افعال به صورت تکواژهای [m] [may] [məy] [məz] [maz] تغییر شکل می‌دهند. در مقابل نفی صریح، نفی ضمنی قرار دارد که یا با استفاده از افعال نقض، جمله مفهومی منفی پیدا می‌کند و یا حضور برخی از ادات‌ها مفهومی منفی به همراه دارد. به علاوه، برخی از تکواژهای نفی نیز از زبان‌های فارسی و عربی وارد این زبان شده‌اند.